تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 216

مساهمون:

ص٢١٦

اصولى تبريزى

از شاعران و موسيقىدانان سدهء يازدهم هجرى قمرى است وى در زمان عبد الرحيم خان خانان به هندوستان سفر كرد و در سلك ندماى وى درآمد ملا عبد الباقى نهاوندى در « مآثر رحيمى » كه به سال 1025 ق . به پايان رسانيده از او چنين ياد كرده است : « مولانا اصولى از دارالسلطنهء تبريز است در علم ادوار و موسيقى مهارت تمام داشته و در آن دار السلطنه به آن امر اشتغال مىنمود و ازآنجا به دار الموحدين قزوين آمد و تصانيف مشهوره بست و قدرت خود را بر موسيقىدانان آن شهر كه در ايران به دانستن موسيقى مشهورند ظاهر ساخت و مصنفات او در ميانهء مستعدان ايران بسيار است . و از قزوين به هندوستان خراميد و در ايامى كه اين مظفر و منصور ( - ميرزا عبد الرحيم خان خانان ) ولايت گجرات را به تازگى فتح نموده بود به شرف بندگى ايشان رسيد و در سلك ندما و اهل طرب سركار ايشان درآمد و به علوفه و جاگير گرانمند امتياز يافت و به جاگيرات و انعامات لايقه سرافراز شد . نقش در سه‌گاه به نام ايشان بست و اين بيت كه زادهء طبيعت او بود شعر آن نقش بود :
تا دعاى دولتت از پير شد * فتح گجرات تو عالم‌گير شد
و صله و جايزه يافت و مدت پنج سال به نغمات گوناگون و به ترنمات روح‌افزاى سامعه افروز مجلسيان ايشان بود و هر دوره نقش تازه و سرآوازهء عالم‌گير مىساخت تا آنكه چون به مطلب و مدعاى خود رسيده بود نداى الرحيل درداد . ما بقىِ احوالش بر راقم ظاهر نشد . . . » ( مآثر رحيمى - ج 3 ، ص 1691 )

افلاكى تبريزى

ملا افلاكى از سخنوران خوش‌طبع و شوخ‌ديدهء سدهء 11 ه . ق است . اين قطعه را جهت عباس نام پسرى كه با وى شوخى مىكرده به‌طور ايهام گفته است :
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 216 | عزيز دولت آبادى