وقصاص نمىتوان كرد مگر به شمشير ودر وقت استيفاى قصاص كردن را بايد بريد نه جاى ديگر را
واگر جنايت كننده سر أو را بريده جدا كرده باشد آيا قاتل سر أو را جدا مىتواند كرد أقرب آنست كه
مىتواند اما اگر قاتل سر مقتول را جدا نكرده باشد ميانه مجتهدين خلاف است أقرب آنست كه
نمىتواند وجايز نيست گوش وبيني بريدن يا به آب غرق كردن يا به آتش سوزانيدن واگر چه جنايت
به اين طريق واقع شده باشد بلكه به شمشير بايد كشت وبعضي از مجتهدين گفته اند به طريقي كه كشته
أو را مىتوان كشت وحرام است كشتن به شمشير كند جهت دشوارى اما اگر به آن بكشد چيزى بر
قصاص كننده به غير از گناه لازم نيست وقصاص كردن زن حامله جايز نيست تا آنكه بزايد
وطفل خود را شير دهد اگر كسى نباشد كه أو را شير دهد واجرت كسى كه قصاص مىكند
از بيت المال بايد داد واگر در بيت المال چيزى نباشد يا باشد وصرف ضروريات ديگر شود
از مال ولى مقتول بايد داد وكسى را قصاص كردن مىرسد كه ميراث خوار مقتول باشد مگر
زن وشوهر كه ايشان را قصاص نمىرسد وبعضي از مجتهدين برآنند كه قصاص كردن مخصوص
پدر وخويشان پدرى است ومادر وخويشان أو را دخلى نيست وبعضي گفته اند كه آنان را مطلقا
دخلى نيست وولى بي اذن امام قصاص مىتواند كرد اما با اذن امام سنت است خصوصا
در قصاص عضو وبعضي از مجتهدين اذن امام را در قصاص كردن واجب مىدانند واگر
ولى متعدد باشند محتاج به اذن جميع ايشان نيست وبعضي از مجتهدين گفته اند كه حاضران را
قصاص مىرسد واگر ولى مقتول طفل باشد وآن طفل پدرى وجدى داشته باشد
ايشان قصاص أو را نمىتوانند كرد بلكه صبر كنند تا آن طفل بالغ شود وبعضي برآنند كه
اگر مصلحت در تعجيل قصاص باشد قصاص بايد كرد چه ممكن است كه تأخير سبب فوت قصاص
شود واگر بعضي از أوليا راضى به قصاص شوند وبعضي به خونبها آن بعضي را به شرطي قصاص مىرسد
كه حصه جماعتى را كه به خونبها راضى شده اند بدهند وشرط نيست در قصاص كردن آنكه
در دار اسلام قصاص كنند چه اگر در دار كفر مسلمانى را از روى عمد بكشند قصاص لازم است
وجايز است محجور ومفلس را استيفاى قصاص كردن هر گاه بالغ وعاقل باشند وقرض
خواهان را نمىرسد كه ايشان را از قصاص كردن مانع شوند ووكيل كردن در قصاص
جايز است پس اگر وكيل را عزل كند وأو پيش از آنكه عالم به عزل شود قصاص كند چيزى
بر أو لازم نيست فصل پنجم در قصاص اعضاى آدمي بدان كه موجب قصاص اعضاى
جامع عباسى ( فارسي ) — صفحة 435
مساهمون: الشيخ البهائي العاملي
ص٤٣٥