تصرف قبا حاصل شده كه به ملكى و ملكى ديگر تمكين نكنند ، فرمود عنصرى جواب آنها را گفت :
نمرود به عهد پور آذر * مىگفت خداى خلق ماييم
دادار به نيمپشّه او را * خوش داد سزا و ما گواييم
و براثر اين قطعهء جانشكر با لشكرى آراسته جنگجوى قلعهگير به تسخير قبا و گرفتارى قباييان روانه شد و آنها را مستأصل و محصور كرده تا اين قطعهء عجزآميز به سلطان فرستاده اهل شدند :
ما پنج برادر از قباييم * در قحط و نياز مبتلاييم
شاها تو عزيز مصر جودى * و اخوان گناهكار ماييم
ما را كه بضاعتيست مزجات * شرمندهء حضرت شماييم
بر حالت زار ما ببخشاى * از فضل و كرم كه بينواييم
94 كاووس جرجانى ديلمى
امير كيكاووس بن اسكندر بن شمس المعالى قابوس وشمگير است كه از خليفهء عهد عنصر المعالى لقب داشته و مدتها لواى حكمرانى جرجان برافراشته در زمان سلطنت سلطان مودود بن سلطان مسعود بن سلطان محمود غزنوى ، روى دل از دنيا برتافت و سعادت طلب عقبى يافت به عبادت روى آورد و مقامات عاليه تحصيل كرد . عاقبت الامر به جهد جهاد روى بهسوى شيروانات نهاد و به همراهى امير ابو السوار ، حكمران گنجه و اران و ممدوح حكيم قطران به غزو نصاراى گرجستان عزم كرده پس از جهاد شهادت يافت . وى اميرى توانا و حكيمى دانا بود كتاب قابوسنامه در حكمت عملى از تصانيف اوست مشتمل بر چهل و چهار باب كه در نصيحت فرزند خود گيلان شاه نوشته و به غايت كتابى نيكوست چون نسخهء آن كمياب بود به دست آورده تصحيح و تنقيح داده متعدد نمودم و به مطالعهء آن مشعوفم . عنصر المعالى را