71 ملك طاهر چغانى
نامش امير ابو المظفر ملك طاهر بن ابو الفضل محمّد المحتاج الچغانى و ملك چغانيان از ماوراءالنهر است و صغانى معرب آن است همهء اجدادش از امرا و ملوك و سلاطين بودهاند و حكومت طخارستان مىنمودهاند . وى از ملوك معاصر سلطان محمود غزنوى است و بلخ مركز حكومت وى بوده ابو الحسن فرّخى نخست به بلخ آمده به خدمت وى راه يافته قصيدهء داغگاه در مدح وى گفته است و اسبها از وى به صله برده است و دقيقى مروزى نيز مداح اين طبقه بوده على الجمله به توسط وى فرخى به سلطان رسيده ، جامع كمالات محمود و خصايل ستوده و فضل شافى و علم كافى بوده گاهى بيتى موزون مىكرده از اوست :
خدايا ده به يارى ماهرويى * كه نيمى صبر نتوان در فلق بر
به نرگس ننگرى تا چون شكفتهست * چو رومى جام بر زرين طبق بر
* * *
به چشم گوزنست و رفتار كبك * به كشى چو گور و به كينه پلنگ
سخن گفتنش تلخ و شيرين دو لب * چنان كز ميان دو شكر شرنگ
كمانى دو ابروش وان غمزهها * يكايك به دل بر چو تير خدنگ
و له
آن ساقى مهروى صبوحى بر من خورد * از خواب دو چشمش چو دوتا نرگس خرم
وان جام مى اندر كف او همچو ستاره * ناخورده يكى جام يكى داده دمادم
بربسته هوا چون كمرى قوس قزح را * از اصفر و از احمر و از اخضر معلم
گويى كه دوسه پيرهنست از دوسه گونه * وز دامن هريك ز دگر پارگكى كم