تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 80

مساهمون:

ص٨٠
ضرورة أنه رب واجب يكون مقدما على الحرام فى صورة المزاحمة بلا كلام ، فكيف يقدم على احتماله احتماله فى صورة الدوران بين مثليهما ؟ فافهم . فصل لو شك فى المكلف به مع العلم بالتكليف من الايجاب أو التحريم ، فتارة لتردده بين المتابينين ، و أخرى بين الاقل و الاكثر الارتباطيين ، فيقع الكلام فى مقامين :
شرح
زيرا مفسده نقص است ، و منفعت ، شىء زائد است و عقلا راهى براى نقص بر خودشان قرار نمىدهند ] ؛ زيرا بديهى است كه چه‌بسا واجبى كه در صورت مزاحمت بدون هيچ سخنى بر حرام مقدّم است ، [ مانند آنكه شخصى در حال غرق شدن باشد و نجات او منحصر به استفاده از طناب غصبى باشد كه ترديدى در تقدم واجب بر حرام نيست ] پس ، چگونه مىتوان در صورت دوران ميان وجوب و تحريم ، احتمال حرام را بر احتمال وجوب مقدّم كرد . [ در نتيجه آنچه در صورت تزاحم مقدم است در صورت دوران نيز مقدم است ] ، فافهم .

فصل : اصل احتياط ( اشتغال )

اگر در مكلّف به [ - آنچه مورد تكليف و وظيفه است ] شك شود ، و نسبت به [ اصل ] تكليف - : واجب بودن يا حرام بودن - علم باشد [ مثلا مىدانيم در واقع ، نماز واجبى بر ما معين شده ؛ ولى نمىدانيم ظهر است يا جمعه ] : الف ) گاهى [ اين شك و ترديد ] به خاطر مردد بودن مكلّف به ميان متباينين است - [ متباينين آن است كه يكى داخل ديگرى نباشد ] - ، ب ) و گاهى [ اين شك و ترديد به خاطر مردد بودن مكلّف به ] ميان اقل و اكثر ارتباطى است ، بنابراين ، سخن در دو مقام است :