مثله على غيره من التماس دليل آخر غير دليل التقليد و غير دليل الانسداد الجارى فى حق المجتهد ، من إجماع أو جريان مقدمات دليل الانسداد فى حقه ، بحيث تكون منتجة لحجية الظن الثابت حجيته بمقدماته له أيضا ، و لا مجال لدعوى الاجماع ، و مقدماته كذلك غير جارية فى حقه ، لعدم انحصار المجتهد به ، أو عدم لزوم محذور عقلى من عمله بالاحتياط و ان لزم منه العسر ، إذا لم يكن له سبيل إلى إثبات عدم وجوبه مع عسره .
نعم ، لو جرت المقدمات كذلك ، بأن انحصر المجتهد ، و لزم من الاحتياط المحذور ،
شرح
چنين شخصى بر غير خودش بايد به دليل ديگرى غير از دليل تقليد دست يازيد ، [ زيرا اين دليل مىگويد بايد جاهل به عالم رجوع كند و انسدادى عالم نيست ]
و نيز غير از دليل انسداد - كه در حق مجتهد جارى است - گفته رفت ، [ زيرا او حجيت اجتهادش را در حق خودش ثابت مىكند نه در حق ديگرى ] ، از قبيل اجماع [ به اينصورت كه مدعى قيام اجماع بر جواز رجوع به انسدادى باشد ] يا اجراى مقدمات دليل انسداد در حق مقلد بهطورى كه مقدمات ، به حجيت ظنّى كه حجيتش [ براى مجتهد ] بوسيله مقدماتش براى مقلد ثابت است نيز منتج باشد .
[ يعنى براى او نيز نتيجه آن ، حجيت مطلق ظن را نتيجه دهد ] ، ولى جايى براى ادعاى اجماع وجود ندارد ؛ [ زيرا ميان اصوليون بر حجيت ظن در حق جاهل ، اتفاق نظرى وجود ندارد و ] مقدمات انسداد نيز در حق مقلد جارى نيست ؛ زيرا 1 . مجتهد منحصر در انسدادى نمىباشد ، [ بلكه مجتهدين ديگرى هستند كه به انفتاح باب علم قائلند ازاينرو جاهل ملزم نيست به فتواى قائل به انسداد عمل كند ] ، 2 . از عمل به احتياط محذور عقلى لازم نمىآيد ، هرچند از احتياط ، عسر لازم آيد ، [ ولى اين ، مجوز عمل به ظن نيست ] مشروط بر آنكه براى مقلد راه و دليلى براى اثبات عدم وجوب احتياط در صورت عسر در دست نباشد .