كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 291
المقصد الثامن : فى تعارض الأدلة و الأمارات فصل التعارض هو تنافى الدليلين أو الادلة بحسب الدلالة و مقام الاثبات على وجه التناقض أو التضاد حقيقة أو عرضا ، بأن علم بكذب أحدهما إجمالا مع عدم امتناع اجتماعهما أصلا ، مقصد هشتم : تعارض ادلّه و امارات فصل : تعريف تعارض و احكام اولى و ثانوى تعارض [ در اصطلاح اصوليون ] : عبارتست از منافات داشتن دو يا چند دليل با هم [ مانند اينكه ميان سه دليل تنافى واقع شود كه يكى مىگويد واجب است و ديگرى مىگويد حرام است و سومى مىگويد مباح است ] برحسب دلالت و مقام اثبات [ نه در مقام ثبوت و واقع ] بهطورى كه [ ميان آنها يا ] حقيقتا [ مانند موردى كه اجتماع وجوب با لا وجوب ، يا با تحريم معقول نيست ] ، و يا عرضا ، تناقض باشد [ - يكى بر وجوب و ديگرى بر عدم وجوب دلالت كند ] ، و يا تضاد باشد [ - يكى بر وجوب و ديگرى بر حرمت دلالت كند ] ، به اينصورت كه به اجمال بدانيم يكى از آندو كاذب [ و ديگرى صادق ] است ، مشروط بر آنكه [ با قطعنظر از علم ما ] اجتماع آنها با هم هيچ امتناعى نداشته باشند ، [ مانند اينكه دليلى بگويد : پدر تحت ملك درنمىآيد و دليل دوم بگويد : آزاد ساختن پدر صحيح است