تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 29

مساهمون:

ص٢٩
و بعدم الفصل قطعا بين إباحته و عدم وجوب الاحتياط فيه و بين عدم وجوب الاحتياط فى الشبهة الوجوبية ، يتم المطلوب . مع إمكان أن يقال : ترك ما احتمل وجوبه مما لم يعرف حرمته ، فهو حلال ، تأمل . و منها : قوله ( عليه السلام ) ( الناس فى سعة ما لا يعلمون ) فهم فى سعة ما لم يعلم ،
شرح
[ يعنى : ] هرچند [ معلوم نبودن حرمت ] به خاطر نبودن دليلى بر حرمت آن باشد ، و با « عدم قول به فصل بين اباحهء شىء مشكوك الحرمه [ مانند : استعمال دخانيات ] و عدم وجوب احتياط در آن [ با ترك كردن ] ، و بين عدم لزوم احتياط در شبهه وجوبى [ خواه شبههء وجوبى حكمى باشد ، مانند : شك در وجوب دعاى هلال و خواه شبههء وجوبى موضوعى باشد ، مانند : شك در وجوب صلهء رحم با زيد ] » . مطلوب [ - عدم وجوب احتياط ] ، تمام و حاصل است [ و اگر در واقع نيز حرام باشد ، معاقب نخواهيم بود و مراد از برائت همين است ] . افزون بر اينكه [ در وجه تعميم روايت ، بر شبههء وجوبى ] مىتواند گفته آيد : [ هرآنچه فعلش واجب شد ، تركش حرام است ، بر اين اساس ] ، ترك محتمل الوجوب از امورى است كه حرمتش معلوم نيست [ - هرآنچه فعلش احتمالا واجب است ، ترك آن نيز احتمالا حرام است . پس ، حرمتش معلوم نيست ، در نتيجه كلّ شىء حلال شامل آن مىشود ] . پس بايد حلال باشد تأمل كنيد .

چهار : حديث سعه

از جمله [ احاديثى كه با آن بر برائت استدلال شده ] فرمودهء امام عليه السلام است : « الناس فى سعة ما لا يعلمون » [ « ما » در حديث : يا موصوله است و مضاف اليه « سعة » مىباشد كه در اين صورت معنى حديث آن است كه : ] مردم در توسعهء چيزى هستند كه نمىدانند [ و برايشان مجهول است . پس اگر مرتكب آنچه نمىدانند شدند ، و در واقع حرام بود ، مؤاخذه و عقاب نمىشوند ، چون در توسعه هستند ] ؛ و يا [ « ما » ظرفيهء توقيتيه است كه در اين صورت « سعه » با جرّ خوانده مىشود و معناى حديث اين است : مردم ، در سعهء از تكليف هستند ]
كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 29 | الآخوند الخراساني / محمدمسعود عباسى