كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 205
وهم و دفع : [ 274 ] أما الوهم : فهو أن الملكية كيف جعلت من الاعتبارات الحاصلة به مجرد الجعل و الانشاء التى تكون من خارج المحمول ، حيث ليس بحذائها فى الخارج شئ ، و هى إحدى المقولات المحمولات بالضميمة التى لا تكاد تكون بهذا السبب ، بل بأسباب أخر كالتّعمّم و التّقمّص و التّنعّل ، فالحالة الحاصلة منها للانسان هو الملك ، و أين هذه من الاعتبار الحاصل به مجرد إنشائه ؟ و أما الدفع : فهو أن الملك يقال بالاشتراك على ذلك ، و يسمى بالجدة أيضا ، توهم و دفع آن [ 274 ] در مورد معنى ملكيت اما توهم : ملكيت ، چگونه [ در سخن شما ] از اعتباراتى قرار داده شده كه به صرف جعل و انشاء حاصل مىشود - [ بهطورى كه اگر ملك را كسى كه در دستش سلطه است ، انشا كند ، در خارج تحقق مىيابد ] - اعتباراتى كه از قبيل خارج محمول بوده [ و وجودش بسته به جعل است ] و مقابلش در خارج چيزى نيست و حال آنكه ملكيت يكى از مقولات [ دو گانهاى ] است كه محمول بالضميمه بوده [ و ما به ازاء خارجى دارند ] و تحققشان مستند به اين سبب [ - جعل و انشاء ] نيست ، بلكه بواسطه اسباب [ تكوينى ] ديگر همانند : تعمّم [ كه با عمامهگذارى هيئتى خاص پيدا مىكند كه قابل اشارهء حسّى است ، همچنين است ] تقمّص [ - پيراهن پوشيدن ] و تنعّل [ - نعلين پوشيدن ] . بنابراين ، حالتى كه از اين اسباب براى انسان حاصل است ، ملك مىباشد ، [ ملك : هيئت و حالتى است كه براى انسان يا موجودى ديگر حاصل مىشود كه قابل اشاره حسّى و ديدن با چشم است ] و اين كجا [ كه قابل انشا و جعل نيست ] و اعتباراتى كه به صرف انشاء و جعل حاصل مىشوند كجا ؟ [ پس چگونه شما ملكيت را از امور اعتبارى دانستيد ] ؟ و اما دفع توهم : [ ملكى كه بيان كرديم و بوسيله انشا حاصل مىشود ، غير از ملكى است كه اهل معقول بيان كردهاند ] « ملك » بهطور مشترك لفظى اطلاق مىشود به : 1 . [ معنايى كه اهل معقول بيان كردهاند ] و « جده » نيز ناميده مىشود [ و عبارتست از : حالتى كه از احاطه شدن كامل يا ناقص يك شىء توسط شىء ديگر ،