تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 86

مساهمون:

ص٨٦
لا بأس فى بقاء ذى المقدمة على وجوبه ، فإنه حينئذ ليس من التكليف بالممتنع ، كما إذا كانت المقدمة ممتنعة . و ثانيا : لو سلم ، فالساقط إنما هو الخطاب فعلا بالبعث و الايجاب لا لزوم إتيانه عقلا ، خروجا عن عهدة ما تنجز عليه سابقا ، ضرورة أنه لو لم يأت به لوقع فى المحذور الاشد و نقض الغرض الأهم ، حيث أنه الآن كما كان عليه من الملاك و المحبوبية ،
شرح
درحالى كه [ لزوم اين ممنوع شرعى را ] به حكم عقل [ از باب أخذ أقل محذورين ] دانستيد ، [ مانند : شرب و خروج ] ، زيرا با لازم دانستن عقل به‌جاى آوردن مقدمهء يادشده را اشكالى ندارد كه ذى المقدمه به وجوبش باقى باشد ، زيرا با اين فرض [ تكليف به ذى المقدمه ، از مصاديق ] تكليف به امر ممتنع نيست تا مانند موردى باشد كه [ ايجاد ] مقدمه [ عقلا ] ممتنع [ و امر به ذى المقدمه ، فعلى و وجوبش حالى ] باشد ، [ زيرا جمع ميان سقوط حرمت مقدمه و ممنوع بودن از فعلش از باب « الامتناع بالاختيار لا ينافى الاختيار » مىباشد ] .

عدم منافات ميان حرمت مقدمه و لزوم بجاى آوردن آن

ثانيا : بر فرض قبول [ اين‌كه بقاى وجوب ذى المقدمه با حرمت مقدمه بطور مطلق متنافىاند ، حتى در جايى كه عقل به وجوب مقدمه حكم كند ، ولى ] آنچه [ در فرض تعارض ] ساقط است خطاب فعلى به بعث و ايجاب شرعى است ، نه لزوم بجاى آوردن آن از باب حكم عقل تا بدين‌ترتيب از عهده تكليف منجّزى كه پيش از اين بر عهده‌اش ثابت بود [ يعنى تكليف به حفظ نفس ] برآمده باشد ، زيرا بديهى است اگر ذى المقدمه را [ به ملاحظه حرمت خروج و حرمت شرب ] بجاى نياورد ، در محذور شديدتر و نقض غرض مهمترى واقع مىشود ، [ بر خلاف موردى كه بجاى آورد ، زيرا در اين صورت تحفظ بر حفظ نفس و بر حرمت بقا و وقوع در محذور خفيف‌تر است ] ، چرا كه اكنون [ پس از واقع ساختن نفس در مهلكه ، دخول به خانه غصبى ، ذى المقدمه ] همانند سابق [ - پيش از ابتلا به ارتكاب حرام ] ملاك و محبوبيت را دارا بود