كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 377
و قد استدل للمشهور بالادلة الاربعة : فصل فى الآيات التى استدل بها : فمنها : آية النبأ ، قال اللّه تبارك و تعالى : إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا . و يمكن تقريب الاستدلال بها من وجوه : أظهرها أنه من جهة مفهوم الشرط ، و أن تعليق الحكم بإيجاب التبين [ 213 ] عن النبأ الذى جئ به على كون الجائى به الفاسق ، يقتضى انتفاءه عند انتفائه . و لا يخفى أنه على هذا التقرير لا يرد : أن الشرط فى القضية لبيان تحقق الموضوع فلا مفهوم له ، أو مفهومه السالبة بانتفاء الموضوع ، فافهم . براى قول مشهور به ادلهء اربعه استدلال شده است : فصل : ادلهء حجيت خبر واحد آياتى كه بدانها استدلال شده : 1 . آيهء نبأ از جمله : آيه نبأ ، خداوند متعال فرموده : « اگر فاسقى ، خبرى براى شما آورد ، تفحص كنيد » . با چند وجه مىتوان استدلال به اين آيه را به ذهن نزديك ساخت كه روشنترين آن وجوه ، از جهت مفهوم شرط مىباشد [ بدينصورت كه ] : معلق كردن حكم [ در اين آيه ] بر وجوب تفحص از خبرى كه آورندهاش فاسق است ، مقتضى انتفاى وجوب تبيّن و تفحّص [ 213 ] به هنگام انتفاى فاسق بودن آورنده است ، [ زيرا شرط تفحص ، فاسق بودن آورندهء خبر است ، و سقوط مشروط ، در فرض سقوط شرط ، امرى روشن است ] . ناگفته نماند طبق اين تقرير ، ايراد نشود كه : شرط در قضيه شرطيه ، براى بيان تحقق موضوع است . بنابراين ، براى آن مفهومى نيست ، يا مفهومش از قبيل سالبه به انتفاء موضوع است . فافهم .