تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 306

مساهمون:

ص٣٠٦
احتمال خلافه - مقام القطع به تمام أقسامه ، و لو فيما أخذ فى الموضوع على نحو الصفتية ، كان تمامه أو قيده و به قوامه . فتلخص مما ذكرنا : إن الامارة لا تقوم بدليل اعتبارها إلا مقام ما ليس بمأخوذ فى الموضوع أصلا . و أما الاصول فلا معنى لقيامها مقامه بأدلتها - أيضا - غير الاستصحاب ، لوضوح أن المراد من قيام المقام ترتيب ما له من الآثار و الاحكام ، من تنجز التكليف و غيره - كما مرت إليه الاشارة - و هى ليست إلا وظائف مقررة للجاهل فى مقام العمل شرعا أو عقلا .
شرح
بجاى تمام اقسام قطع قرار گيرد ، حتى قطعى كه در موضوع [ براى قاطع يا مقطوع به ] بر وجه صفتيّت اخذ شده ، اعم از آنكه به نحو تمام موضوع لحاظ شده يا قيد آن قرار داده و قوام موضوع به قطع باشد . خلاصه كلام با آنچه بيان داشتيم آنكه : اماره به صرف وجود دليل بر اعتبارش نمىتواند جانشين [ قطع ] واقع شود ، مگر قطعى كه از اساس در موضوع اخذ نشده ، [ بلكه به عنوان طريقيت محض مىباشد ] .

عدم جانشينى اصول عمليه بجاى قطع طريقى بجز استصحاب

اما در مورد قيام اصول [ كه آيا به مجرد ادلهءاى كه آنها را معتبر قرار داده مىتوانند جانشين قطع باشند يا نه ؟ ] قيام اصول بجاى قطع ، به صرف ادلهء اصول ، نيز در غير استصحاب [ كه مانند ساير امارات جانشين قطع طريقى محض مىشود ] سخنى است بىمعنا ، زيرا روشن است مراد از قيام اصل بجاى قطع ، آن است كه آثار و احكام قطع ، از قبيل تنجز تكليف و غير آن را بايد [ بر اصل ] مترتب كرد ، چنان كه پيشتر به آن اشاره شد [ پس معنى جانشين شدن اماره آن است كه اماره طريق به واقع است ] و حال آنكه اصول ، تنها وظائف مقررى هستند كه در مقام عمل از نظر شرع يا عقل براى جاهل تعيين شده‌اند ، [ بىآنكه ارتباطى با تنجز تكليف داشته باشند ] .
كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 306 | الآخوند الخراساني / محمدمسعود عباسى