تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩
و قضيته ليس إلا عدم الحكم فيها إلا بالمغيّى ، من دون دلالة لها أصلا على انتفاء سنخه عن غيره ، لعدم ثبوت وضع لذلك ، و عدم قرينة ملازمة لها و لو غالبا ، دلت على اختصاص الحكم به ، و فائدة التحديد بها كسائر أنحاء التقييد ، غير منحصرة بإفادته كما مر فى الوصف . ثم إنه فى الغاية خلاف آخر ، كما أشرنا إليه ، و هو أنها هل هى داخلة فى المغيى بحسب الحكم ؟ أو خارجة عنه ؟ و الاظهر خروجها ، لكونها من حدوده ، فلا تكون محكومة بحكمه ، و دخوله فيه فى بعض الموارد [ 150 ] إنما يكون بالقرينة ،
شرح
[ يعنى : چونكه طلب مولى ، به اين موضوع خاص تعلق گرفته ، بدان صورت تحديد شده است ، ولى بيان متعلق ، مستلزم مفهوم نيست ، زيرا ] اقتضاى تحديد به غايت ، تنها حكم براى مغيا [ با غايت ] است ، بىآنكه غايت ، از اساس ، دلالتى بر انتفاء سنخ حكم از غير موضوع داشته باشد . [ بنابراين ، « سر من البصره الى الكوفه » بر عدم سير در ما بعد كوفه دلالت ندارد ] ، زيرا از نظر وضع [ جملهء غائيه ] ثابت نشده كه [ غايت ] براى مفهوم ، وضع شده باشد و [ از سوى ديگر ] قرينه‌اى نيز كه ملازم با غايت باشد - حتى قرينهء غالبى - [ كه به واسطهء آن ] دلالت بر اختصاص حكم به مغيا كند وجود ندارد . و فايدهء تحديد به غايت ، همانند ساير گونه‌هاى تقييد [ موضوع ، مانند : وصف ، حال و . . . ] - همانسان كه در وصف گفته رفت - منحصر در افادهء مفهوم نيست .

دخول غايت در مغيّى

حال ، در غايت [ - در مدخول « الى » ] اختلاف نظر ديگرى نيز هست كه [ در آغاز بحث ] بدان اشارت رفت و آن اينكه : آيا حكم غايت در مغيى داخل است [ تا دخول به كوفه در « سر من البصره الى الكوفه » واجب باشد ] يا از آن خارج است [ تا كوفه خارج از حكم سير باشد ] ؟ [ به نظر ما ] اظهر آن است كه غايت [ از حكم مغيى ] خارج است ، زيرا غايت از حدود محكوم است [ و چون حدّ خارج از محدود است ] پس محكوم به حكم آن نيست . و اينكه در برخى موارد ، [ 150 ] حدّ در حكم محدود داخل است [ نه به خاطر اقتضاى وضع واضع است ، بلكه ] به خاطر وجود قرينهء [ خاص ] مىباشد ،