صلات را مقيد به قيدى نكرده ، و همچنين صلات ملائكه او بر آن جناب ، انعطاف ايشان است بر وى ، به اينكه او را تزكيه نموده و برايش استغفار كنند ، و صلات مؤمنين بر او انعطاف ايشان است به وسيله درخواست رحمت براى او .
و در اينكه قبل از امر به مؤمنين كه بر او صلوات بفرستيد ، نخست صلات خود و ملائكه خود را ذكر كرده ، دلالتى هست بر اينكه صلوات مؤمنين بر آن جناب به پيروى خداى سبحان ، و متابعت ملائكه اوست ، و اين خود نهى آينده را تاكيد مىكند .
از طريق شيعه و سنى هم روايت بسيار زياد رسيده ، در اينكه طريق صلوات فرستادن مؤمنين بر آن جناب ، اين است كه از خدا بخواهند بر او و آل او صلوات بفرستد .
* ( « إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّه وَرَسُولَه لَعَنَهُمُ اللَّه فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ وَأَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِيناً » ) * همه مىدانيم كه خداى تعالى منزه است از اينكه كسى او را بيازارد ، و يا هر چيزى كه بويى از نقص و خوارى داشته باشد به ساحت او راه يابد ، پس اگر در آيه مورد بحث مىبينيم كه خدا را در اذيت شدن با رسولش شريك كرده مىفهميم كه خواسته است از رسول خود احترام كرده باشد ، و نيز اشاره كند به اينكه هر كس قصد سويى نسبت به رسول كند ، در حقيقت نسبت به خدا هم كرده ، چون رسول بدان جهت كه رسول است ، هدفى جز خدا ندارد ، پس هر كس او را قصد كند ، چه به خير و چه به سوء ، خدا را قصد كرده است .
در آيه مورد بحث افرادى كه در صدد بر مىآيند كه رسول خدا ( ص ) را اذيت كنند ، به لعنت در دنيا و آخرت وعده داده شدهاند ، و « لعنت » به معناى دور كردن از رحمت است ، و چون رحمت مخصوص به مؤمنين ، عبارت است از هدايت به سوى عقايد حق ، و ايمان حقيقى و بدنبال آن عمل صالح ، در نتيجه دورى از رحمت در دنيا ، به معناى محروميت او از اين هدايت است ، و اين محروم ساختن جنبه كيفر دارد ، و در نتيجه همان طبع قلوبى است كه در آيه « لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنا قُلُوبَهُمْ قاسِيَةً » « 1 » و آيه « وَلكِنْ لَعَنَهُمُ اللَّه بِكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا » « 2 » و آيه « أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّه ، فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمى أَبْصارَهُمْ » « 3 » به آن اشاره نموده ، و آيه شريفه مورد بحث با اين آيات منطبق است .
هامش
( 1 ) لعنتشان كرديم و دلهايشان را دچار قساوت ساختيم . سوره مائده ، آيه 13 .
( 2 ) ليكن خدا لعنتشان كرد ، و در نتيجه ديگر ايمان نمىآورند ، مگر اندكى . سوره نساء ، آيه 46 .
( 3 ) اينان كسانى هستند كه خدا لعنتشان كرده ، و در نتيجه كر و كورشان ساخته . سوره محمد ، آيه 23 .