زنان پيغمبر ! از خانه هاى خود بيرون نياييد .
و كلمه « تبرج » به معناى ظاهر شدن در برابر مردم است ، همانطور كه برج قلعه براى همه هويدا است ، و كلمه « جاهلية اولى » به معناى جاهليت قبل از بعثت است ، پس در نتيجه مراد از آن ، جاهليت قديم است ، و اينكه بعضى « 1 » گفتهاند مراد از آن دوران هشتصد ساله ما بين آدم و نوح است ، و يا گفتهاند « 2 » : زمان داوود و سليمان است ، و يا گفتار آنان كه گفتهاند زمان ولادت ابراهيم است ، و يا گفتار آنان كه گفتهاند « 3 » زمان فترت بين عيسى و محمد ( صلوات اللَّه عليهما ) است ، اقوالى است بدون دليل .
* ( « وَأَقِمْنَ الصَّلاةَ وَآتِينَ الزَّكاةَ وَأَطِعْنَ اللَّه وَرَسُولَه » ) * - اين آيه دستور مىدهد كه اوامر دينى را امتثال كنند ، و اگر از بين همه اوامر فقط نماز و زكات را ذكر نمود ، براى اين است كه اين دو دستور ركن عبادت ، و معاملات است ، و بعد از ذكر اين دو به طور جامع فرمود : و خدا و رسولش را اطاعت كنيد .
و طاعت خدا عبارت است از امتثال تكاليف شرعى او ، و اطاعت رسولش به اين است كه آنچه با ولايتى كه دارد امر و نهى مىكند ، امتثال شود ، چون امر و نهى او نيز از ناحيه خدا جعل شده ، خدا او را به حكم « النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ » « 4 » ولى مؤمنين كرده ، و فرمان او را فرمان خود خوانده .
* ( « إِنَّما يُرِيدُ اللَّه لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً » ) * كلمه « انما » در آيه انحصار خواست خدا را مىرساند ، و مىفهماند كه خدا خواسته كه رجس و پليدى را تنها از اهل بيت دور كند ، و به آنان عصمت دهد ، و كلمه * ( « أَهْلَ الْبَيْتِ » ) * چه اينكه صرفا براى اختصاص باشد ، تا غير از اهل خانه داخل در حكم نشوند ، و چه اينكه اين كلمه نوعى مدح باشد ، و چه اينكه نداء ، و به معناى « اى اهل بيت » بوده باشد ، على اى حال دلالت دارد بر اينكه دور كردن رجس و پليدى از آنان ، و تطهيرشان ، مساله اى است مختص به آنان ، و كسانى كه مخاطب در كلمه « عنكم - از شما » هستند .
بنا بر اين در آيه شريفه در حقيقت دو قصر و انحصار به كار رفته ، يكى انحصار اراده و خواست خدا در بردن و دور كردن پليدى و تطهير اهل بيت ، دوم انحصار اين عصمت و دورى از پليدى در اهل بيت .
هامش
( 1 و 2 و 3 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 356 .
( 4 ) پيغمبر ولايتش به مؤمنين از خود آنان مقدمتر است . سوره احزاب ، آيه 16 .