كه او را مىپرستيدى كه چگونه آتشش مىزنيم » دلالت دارد بر اينكه سامرى وثنى بوده .
و ثالثا : تعبير از موسى به رسول با اينكه با خود او حرف مىزد بعيد است .
ممكن است براى آيه معنايى ديگر تصور كرد - كه ديگران هم احتمالش را دادهاند - و آن اينكه : مقصود از ( أوزارى از زينت قوم ) زيورهايى از طلا كه از قبطيان بوده باشد و موسى دستور داده بوده كه آنها را جمع آورى نموده و با خود حمل كنند و چون طلاهاى مذكور مال موسى ( ع ) و يا منسوب به او بوده ، لذا مراد از اثر رسول ، همانها باشد پس سامرى در جمله * ( « فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ » ) * مىخواهد بگويد من در كار ريخته گرى و مجسمه سازى ماهرم مقدارى از اموال رسول را گرفته ريخته گرى كردم و اطلاعاتى دارم كه مردم ندارند ، پس وسوسه مرا گرفت كه خوب است با طلاهاى رسول مجسمه اى بسازم ، پس مشتى از اثر رسول را - كه همان زيورهاى طلايى باشد - گرفتم و در آتش انداختم ، و براى مردم گوساله اى در آوردم كه صدا مىكرد ، طورى ساختم كه هر وقت هوا در جوف آن وارد مىشد و با فشار از دهانش بيرون مىآمد صداى گوساله در مىآورد .
تا اينجا معنا رو به راه است ، باقى مىماند اينكه چرا از موسى با اينكه با خود او صحبت مىكرد تعبير به رسول نمود ؟ و چرا طلاهاى مردم را اثر رسول خواند ؟ و چرا با اينكه خودش به گوساله ارادت مىورزيد ساختن آن را وسوسه نفسانى ناميد ؟ . * ( « قالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لا مِساسَ وَإِنَّ لَكَ مَوْعِداً لَنْ تُخْلَفَه » ) * .
اين آيه مجازات موسى سامرى را بيان مىكند كه موسى بعد از آنكه جرم او ثابت شد چگونه مجازاتش كرد .
جمله * ( « قالَ فَاذْهَبْ » ) * حكم به طرد او از ميان اجتماع است ، او را از اينكه با كسى تماس بگيرد و يا كسى با او تماس بگيرد ممنوع كرد و قدغن نمود از اينكه كسى به او منزل دهد و با او همكلام شود ، و با او بنشيند و به طور كلى آنچه از مظاهر اجتماع انسانى است از وى قدغن نمود ، و اين خود يكى از سختترين انواع شكنجه ها است .
و در جمله * ( « فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لا مِساسَ » ) * حاصل كلام اين است كه موسى چنين مقرر كرد كه تا زنده است تنها و تك زندگى كند و اين تعبير كنايه است از حسرت دائمى و تنهايى و وحشت بى سر انجام .
بعضى « 1 » گفتهاند : جمله مذكور حكم خود موسى ( ع ) نيست بلكه نفرين او به جان سامرى است ، و اثر اين نفرين اين شد كه وى به مرض عقام ( درد بىدرمان ) مبتلا شد ،
هامش
( 1 ) منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 22 .