مؤلف : طبرسى در احتجاج روايتى بدون سند در معناى اين حديث آورده است « 1 » .
و در كافى به سند خود از عبد الرحمن بن ابى ليلى ، از ابى عبد اللَّه امام صادق ( ع ) روايت آورده كه فرمود : خداى تعالى قبول نمىكند مگر عمل صالح را و نيز قبول نمىكند مگر وفاى به شرط و عهد را ، پس هر كس به شرط خدا وفا كند و آنچه را كه او در عهد خود قيد كرده به كار بندد ، به آنچه نزد وى است مىرسد و وعده خود را تكميل كرده ، زيرا خداى تعالى بندگان خود را به راه هدايت خبر داده و براى آنان در آن راه هدايت ، علامتها نصب كرده و بيان كرده كه چگونه آن راه را سلوك كنند ، و فرموده * ( « وَإِنِّي لَغَفَّارٌ لِمَنْ تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً ثُمَّ اهْتَدى » ) * و نيز فرموده : « إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّه مِنَ الْمُتَّقِينَ » پس هر كس از خدا در آنچه دستور داده بترسد خداى را مؤمن ملاقات مىكند مؤمن به آنچه رسول خدا آورده « 2 » .
و در مجمع البيان گفته است : امام ابى جعفر ( ع ) فرموده : مقصود از جمله * ( « ثُمَّ اهْتَدى » ) * اهتداء به ولايت اهل بيت است ، زيرا به خدا سوگند اگر كسى خدا را در تمام عمرش در بين ركن و مقام عبادت كند ، آن گاه بدون ولايت ما بميرد به صورت ، در آتشش مىكند « 3 » و اين روايت را حاكم ابو القاسم حسكانى به سند خود نقل نموده و عياشى هم در تفسير خود به چند طريق نقل كرده است « 4 » .
مؤلف : كافى هم آن را به سند خود از سدير از آن جناب آورده و قمى در تفسيرش به سند خود از حارث بن عمر از آن جناب و نيز ابن شهر آشوب در مناقب از ابى الجارود و ابى الصباح كناسى از امام صادق و از ابى حمزه از امام سجاد نظير آن را روايت كردهاند ، چيزى كه هست در اين چند روايت به جاى كلمه « اهتداء به ولايت اهل بيت » ، « اهتداء به ما اهل بيت » آمده است .
و مراد از ولايت در آن حديث ولايت امور مردم در دين و دنيا است كه معنايش همان مرجعيت است در اخذ معارف دين و شرايع آن و در اداره امور مجتمع .
هم چنان كه رسول خدا به نص قرآن كريم داراى چنين ولايتى بود ، و در امثال آيه « النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ » بدان تصريح شده . سپس اين مقام بعد از پيغمبر براى عترت او قرار داده شد . آيه ولايت در قرآن كريم و احاديث متواترى كه از رسول خدا ( ص )
هامش
( 1 ) احتجاج ، ج 2 ، ص 55 .
( 2 ) سوره مائده ، آيه 27 .
( 3 ) مجمع البيان ، ج 7 ، ص 23 .
( 4 ) تفسير برهان ، ج 3 ، ص 40 به نقل از عياشى .