در عين معرفى صاحب كلام ، مقام را هم از اغيار خالى مىسازد ، تا وحى را انجام دهد ، ولى در جمله دوم تنها وحى است .
و در اينكه فرمود « نودى » و نام صاحب ندا را نياورد و نفرمود « ناديناه - او را ندا كرديم » و يا « ناداه اللَّه - خدا ندايش كرد » لطفى به كار رفته كه با هيچ مقياسى نمىتوان گفت چقدر است ، و در آن اشاره است به اينكه ظهور اين آيت براى موسى به طور ناگهانى و بىسابقه بوده است .
* ( « وَأَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى » ) * .
كلمه « اخترتك » از مصدر اختيار است و اختيار از كلمه « خير » گرفته شده ، و حقيقت اختيار اين است كه فاعلى مثلا در ميان چند فعلى كه بايد حتما يكى از آنها را بر ديگر كارها ترجيح داده و انجامش دهد مردد شود ، آن گاه فاعل تميز مىدهد به اينكه فلان كار خير است ، پس بنا مىگذارد بر اينكه اين كار از ديگر كارها بهتر است ، پس همان را انجام مىدهد و اين بناگذارى ، همان اختيار است ، پس كلمه اختيار همواره بايد توأم با غرضى باشد كه فاعل از فعلش آن غرض را در نظر گرفته .
و اختيار خدا موسى را به تكلم ، منظور و غرض الهى بوده ، و آن عبارت است از دادن نبوت و رسالت ، شاهد اين معنا جمله * ( « فَاسْتَمِعْ لِما يُوحى » ) * است كه « فاء » تفريع نتيجه آن اختيار قلمداد شده ، و فهمانده كه مشيت الهى بدين تعلق گرفته كه فردى از انسان را وا بدارد ، تا مشقت حمل نبوت و رسالت را تحمل كند ، و چون در علم خدا موسى بهتر از ديگران بوده بدين جهت او را اختيار كرده است .
جمله * ( « وَأَنَا اخْتَرْتُكَ » ) * به طورى كه از سياق استفاده مىشود از قبيل صدور امر به نبوت و رسالت است ، و بنا بر اين انشاء است نه اخبار ، چون اگر اخبار بود مىفرمود : « و قد اخترتك » بلكه با عين اين جمله اختيار نبوت و رسالت را انشاء كرده و آن گاه چون اختيار با انشاء آن تحقق يافت ، امر به گوش دادن به فرمان وحى را كه متضمن رسالت و نبوت او است بر آن متفرع نموده فرمود « پس به آنچه وحى مىشود گوش فرا ده » .
* ( « إِنَّنِي أَنَا اللَّه لا إِله إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْرِي » ) * .
اين همان وحيى است كه در آيه قبل موسى را مامور به شنيدن آن كرده بود ، كه تا يازده آيه ديگر ادامه دارد ، و در آن نبوت و رسالتش با هم اعلام مىشود ، نبوتش در اين آيه و دو آيه بعد ، و رسالتش از آيه * ( « وَما تِلْكَ بِيَمِينِكَ يا مُوسى » ) * ، تا آيه * ( « اذْهَبْ إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّه طَغى » ) * استفاده مىشود ، علاوه بر اين در آيه « وَاذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى إِنَّه كانَ مُخْلَصاً وَكانَ رَسُولًا
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 193
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص١٩٣