و در تفسير قمى به سند خود ، از ابى بصير ، از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه گفت : از آن جناب از آيه * ( « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا » ) * پرسيدم ، فرمود : يعنى خدا براى آنان محبت و ولايت امير المؤمنين را قرار مىدهد ، و اين همان ودى است كه خدا در اين آيه وعده داده است « 1 » .
مؤلف : « اين روايت را كافى به سند خود از ابى بصير از آن جناب روايت كرده » .
و در الدر المنثور است كه ابن مردويه و ديلمى ، از براء ، روايت كردند كه گفت :
رسول خدا ( ص ) به على فرموده ، بگو : « اللهم اجعل لى عندك عهدا ، و اجعل لى عندك ودا ، و اجعل لى فى صدور المؤمنين مودة » بعد از اين جريان ، خداى تعالى اين آيه را فرستاد : * ( « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا » ) * ، آن گاه اضافه كرد كه اين آيه در حق على نازل شده « 3 » .
و در همان كتاب است كه طبرانى و ابن مردويه از ابن عباس روايت كردهاند كه گفت : اين آيه در باره على بن ابى طالب نازل شده ، كه مىفرمايد : * ( « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا » ) * و فرمود : مقصود از « ود » محبت در قلوب مؤمنين است « 4 » .
و در مجمع البيان در ذيل آيه مورد بحث گفته كه در آن چند قول است : يكى اينكه در باره على ( ع ) نازل شده ، هيچ مؤمنى نيست مگر آنكه در قلبش محبت على ( ع ) هست . اين از ابن عباس رسيده و در تفسير ابى حمزه ثمالى آمده كه : امام ابو جعفر ( ع ) از رسول خدا برايم روايت كرد كه به على ( ع ) فرمود : بگو « اللهم اجعل لى عندك عهدا ، و اجعل لى فى قلوب المؤمنين ودا » ، امام امير المؤمنين ( ع ) اين دعا را خواند ، دنبالش خداى تعالى اين آيه را نازل كرد ، و نظير اين روايت از جابر بن عبد اللَّه نيز روايت شده « 5 » .
مؤلف : صاحب روح المعانى گفته : ظاهر اين است كه آيه بنا بر اين روايات در مدينه نازل شده باشد « 6 » ليكن خواننده عزيز متوجه است كه هيچ يك از اين احاديث دلالت ندارد بر
هامش
( 1 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 57 .
( 2 ) اصول كافى ، ج 1 ، ص 431 ح 90
. ( 3 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 287 .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 287 .
( 5 ) مجمع البيان ، ج 3 ، ص 532 .
( 6 ) روح المعانى ، ج 16 ، ص 143 .