و در محاسن برقى به سند خود از حماد بن عثمان و غير او از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه در معناى كلام خداى عز و جل * ( « يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً » ) * فرموده :
سوار بر اسبان نجيب محشور مىشوند « 1 » .
و در تفسير قمى به سند خود از عبد اللَّه بن شريك عامرى ، از امام صادق ( ع ) روايت كرده كه فرمود : امير المؤمنين ( ع ) از رسول خدا ( ص ) تفسير آيه * ( « يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً » ) * را پرسيد ، حضرت فرمود : يا على « وفد » جز بر سوارگان اطلاق نمىشود ، و مردانى كه مورد نظر اين آيه است ، مردانى هستند كه تقوى پيشه كردند ، و خداى عز و جل ايشان را دوست داشت و اختصاص به خود داد و از اعمالشان راضى شد ، و بدين جهت نام متقين بر آنان نهاد . . . « 2 » .
مؤلف : آن گاه قمى روايتى طولانى نقل مىكند كه رسول خدا در آن جزئيات بيرون آمدن متقين از قبور ، و سوار شدن بر ناقه هاى بهشتى ، و حركتشان به سوى بهشت ، و داخل شدن و تنعمشان را به آنچه از نعمتهاى آن روزى شدهاند ، بيان فرموده است « 3 » .
و در الدر المنثور است كه ابن مردويه از على ( ع ) از رسول خدا ( ص ) روايت كرده كه در ذيل اين آيه فرمود : بدانيد كه به خدا سوگند با پاى خود محشور نمىشوند ، و هيچ كس سوقشان نمىدهد ، بلكه برايشان از بهشت ناقه هايى مىآورند كه نظير آنها را خلايق نديده است ، جهازشان از طلا ، و مهارشان از زبرجد ، بر آن مىنشينند تا درب بهشت را بكوبند « 4 » مؤلف : و نيز اين معنا از ابن ابى الدنيا ، و ابن ابى حاتم ، ابن مردويه ، از طرق چندى ، از على ( ع ) از رسول خدا رسول خدا روايت شده كه در حديثى طولانى ، طرز سوار شدن متقين و حركت به سوى بهشت و داخل شدن و استقرارشان در آن ، و تنعم به نعمتهاى آن را بيان فرموده ، و در همان كتاب حديث را از عده اى از ارباب جوامع از على ( ع ) آورده است « 5 » .
هامش
( 1 ) محاسن ص 180 ، ح 170 .
( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 53 .
( 3 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 53 .
( 4 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 285 .
( 5 ) الدر المنثور ، ج 4 ، ص 285 .