« متاع حسن » تا « أجل مسمى » چيزى جز زندگى خوب دنيوى نمىتواند باشد .
در نتيجه برگشت معناى جمله * ( « يُمَتِّعْكُمْ مَتاعاً حَسَناً » ) * بنا بر اينكه كلمه « متاعا » مفعول مطلق باشد ، مثل اينست كه بگوئيم « يمتعكم تمتيعا حسنا بالحياة الحسنة الدنيوية - شما را برخوردار مىكند برخوردارى خوبى از حيات نيك دنيوى » ، و متاع حيات وقتى حسن و نيكو مىشود كه آدمى در آن حيات به سوى سعادتى كه برايش امكان دارد روانه شود ، و خداى تعالى او را به سوى آرزوهاى انسانىاش كه همان تنعم به نعمتهاى دنيوى از قبيل :
وسعت ، امنيت ، رفاه ، عزت و شرافت است هدايت كند . پس ، اين حيات حسنه در مقابل عيش ضنك و تنگى است كه آيه شريفه « وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَه مَعِيشَةً ضَنْكاً » « 1 » از آن خبر داده ، مىفرمايد : كسى كه از ياد من روى بگرداند معيشتى تنگ خواهد داشت .
پس متاع حيات دنيا براى كسى كه از ذكر خدا اعراض مىكند و به پروردگار خود ايمان نمىآورد نه حسنى دارد و نه سعه و گشايشى ، هر چند كه مال فراوان و جاه و مقام بلند اجتماعى داشته باشد ، و خيال كند كه به تمامى آرزوهايى كه يك انسان دارد رسيده است و ليكن او از ابتهاج و خرم دلى كه مؤمنين حقيقى در سايه ولايت خدا دارند در غفلت است .
آرى ، خداى تعالى مؤمنين حقيقى و آنهايى را كه داراى حقيقت ايمانند حيات انسانى طيبى داده ، و از ذلتى كه لازمه حيات حيوانى و مادى است ، و به جز حرص و آز و افتراس و تكالب و جهالت چيزى بر آن حاكم نيست ايمن ساخته است .
پس ، نفس انسانيت و آزاده از زندگى ، آنچه كه نفوس رذيله و پست برايش سر و دست مىشكنند را مذمت كرده و ناپسند مىداند ، و از آن بيزارى مىجويد ، هر چند كه در اين بيزارى جستن ، مورد ملامت و هر شناعتى ديگر قرار بگيرد ، و هر چند كه در اثر دورى از آن دچار فقر و مسكنت گردد .
پس ، حيات حسنه براى مجتمع صالح و آزاده ، عبارت از حياتى است كه در آن ، همه افراد مجتمع از مزاياى نعمتهاى زمينى كه خداى تعالى برايشان خلق كرده برخوردار باشند و ترحم و تعاون و كمك به يكديگر در بين آنان حاكم باشد و در بينشان هيچگونه تجاوز و تزاحمى نباشد ، بطورى كه هر انسانى خير خود و سود خود را در خير مجتمع و سود جامعه بجويد ، نه اينكه خود را بپرستد و ديگران را برده خود بگيرد .
و كوتاه سخن ، « بهره مندى از حيات حسنه و طيبه تا اجل مسمى » عبارت است از
هامش
( 1 ) سوره طه ، آيه 124 .