مىشود ، و مذهب ائمه اهل بيت ( عليهم السلام ) هم در مساله متعه همين است .
از همين جا روشن مىشود كه گفتار بعضى از مفسرين كه ذيلا نقل مىشود تا چه پايه از بطلان و فساد است ، او در تفسير اين آيه گفته : مراد از كلمه ( استمتاع ) همان نكاح است ، زيرا ايجاد علقه نكاح هم نوعى طلب تمتع است ، كسى كه زنى را براى خود نكاح مىكند ، مىخواهد از او تمتع ببرد . و چه بسا بعضى ديگر در تاييد اين گفتار گفته باشند كه دو حرف ( سين - تاء ) در استمتاع - براى تاكيد است - و معناى استمتاع همان تمتع است .
وجه بطلان اين سخن اين است كه متداول بودن نكاح متعه - به اين اسم - ، و معروفيت آن در بين مردم آن روز به هيچ وجه مجالى باقى نمىگذارد براى اين كه شنونده آيه ، از كلمه استمتاع معناى لغوى آن به ذهنش بيايد .
علاوه بر اينكه به فرضى كه نظريه اين مفسرين درست باشد ، و معناى طلب بر مورد نكاح دائمى منطبق گردد ، و يا بر عكس كلمه ( استمتعتم ) معناى طلب نداشته اصولا معنايى كه اين مفسرين براى كلمه مذكور كردهاند ، با جزائى كه در آيه براى شرط آورده شده يعنى جمله * ( ( فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ ) ) * سازگار نيست ، زيرا در نكاح دائم ( اجرتى در كار نيست ، و آنچه داده مىشود مهريه و صداق است ) و از اين مهمتر آنكه در جمله مورد بحث ، استمتاع شرط دادن اجرت قرار گرفته فرموده : اگر از زنى استمتاع برديد واجب است اجرت وى را بدهيد ، در حالى كه در عقد دائمى استمتاع شرط نيست ، وقتى مردى زنى دائمى را براى خود عقد مىكند به محض تمام شدن عقد مهريه او به ذمه اش مىآيد ، چنانچه دخولى صورت بگيرد ، بايد همه مهر را بدهد ، و اگر صورت نگيرد نصف مهر را بايد بپردازد .
پس در عقد دائمى دادن مهر واجب است ، و مشروط بر اين نيست كه تمتعى واقع شده باشد ، و يا مرد در طلب تمتع باشد ، هر چند كه ما صرف مراسم خواستگارى و اجراى عقد و ملاعبه و مباشره را تمتع بدانيم ، بلكه همانطور كه گفتيم نصف مهريه با خواندن عقد واجب مىشود ، و نصف ديگرش با دخول .
از اين هم كه بگذريم آياتى كه قبل از اين آيه نازل شده مساله وجوب دادن مهر در همه فرضهايش را به طور مستوفى و كامل بيان كرده بود ، ديگر حاجتى نبود كه در آيه اى ديگر آن را تكرار كند ، در آيات قبل فرموده بود : « وَآتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً . . . » « 1 » و نيز فرموده بود : « وَإِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْه شَيْئاً » « 2 » تا آخر دو آيه ، و
هامش
( 1 ) سوره نساء آيه 4 .
( 2 ) سوره نساء آيه 20 .