نيز فرموده بود : « لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُه وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُه مَتاعاً تا آنجا كه فرمود - وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ » « 1 » .
و اينكه بعضى از اين مفسرين احتمال دادهاند كه آيه مورد بحث يعنى جمله * ( « فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِه مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً » ) * براى تاكيد باشد ، اين اشكال بر آن وارد است كه لحن آياتى كه قبلا نازل شده بود ، و مادر بالا آنها را نقل كرديم ، و مخصوصا سياق ذيل آيه : « وَإِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ » ( تا آخر دو آيه ) براى تاكيد ، شديدتر از جمله مورد بحث است ، پس هيچ زمينه اى براى احتمال نامبرده نمىماند .
و اما اينكه كسى بگويد : بله آيه مورد بحث در مورد متعه يعنى نكاح مدتدار نازل شده بود ، ولى به وسيله آيه : « وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ » « 2 » نسخ شده ، چون فرموده ( هر كس با غير همسر يا كنيزش نزديكى كند - تجاوزگر است ) و اگر بگويد ( كما اينكه گفتهاند ) به وسيله آيه : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ » « 3 » ( اى پيامبر چون زنان را طلاق مىدهيد با رعايت عده طلاق دهيد ) به ضميمه آيه : « وَالْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ » « 4 » ( زنان طلاقى تا سه نوبت حيض ديدن و پاك شدن عده نگه بدارند ) ، نسخ شده ، چون در اين دو آيه جدا شدن زن از شوهر منحصر شده در طلاق و عده ، و در نكاح موقت نه طلاق هست نه عده سه حيض .
و اگر گفته شود - كما اينكه گفتهاند - به وسيله آيه ارث نسخ شده ، چون در آن آيه فرموده : « وَلَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ » « 5 » ، ( شما نصف ما ترك همسرتان را ارث مىبريد ) ، چون در نكاح متعه ارث نيست ( نه از طرف مرد و نه از طرف زن ) .
و اگر گفته شود - كما اين كه گفتهاند - به وسيله تحريم كه فرموده : * ( « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ وَبَناتُكُمْ . . . » ) * نسخ شده ، چون اين آيه در باره نكاح است .
هامش
( 1 ) و اگر طلاقشان داديد قبل از آنكه با ايشان همخوابگى كنيد نصف آن مهريه اى كه معين كردهايد بايد بدهيد ، تا آخر دو آيه ، سوره بقره آيه 236 - 237 .
( 2 ) سوره مؤمنون آيه 5 - 6 - 7
( 3 ) سوره طلاق آيه 1 .
( 4 ) سوره بقره آيه 228 .
( 5 ) سوره نساء آيه 12 .