آيه : * ( « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ » ) * ، كه اگر ضميمه شود به جمله : * ( « وَإِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ » ) * اين حكم استفاده مىشود ، چون در جمله دوم سهم يك دختر را در صورتى كه وارث ديگرى نباشد نصف مال ميت قرار داده و در جمله اولى سهم پسر را دو برابر سهم دختر قرار داده .
از اين دو جمله مىفهميم كه اگر وارث ميت تنها يك پسر باشد ، همه مال را مىبرد كه دو برابر سهم يك دختر است .
2 - چند پسر در صورتى كه ميت دختر و پدر و مادر نداشته باشد كه حكم ارث آنها صريحا در قرآن نيامده بلكه بطور اشاره آمده است ، چون از جمله : * ( « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ » ) * مىفهميم كه چند پسر همه با هم برابرند و تفاوت تنها ميان دختر و پسر است . و به راستى امر اين آيه شريفه در اختصار گويى و پر معنايى عجيب و معجزه آسا است .
اين را هم بايد دانست كه مقتضاى اطلاق آيه اين است كه در ارث دادن مال و بهره ور ساختن ورثه بين رسول خدا ( ص ) و ساير مردم فرقى نيست ، نظير اين اطلاق و يا به عبارت ديگر عموميت حكم در آيه : « لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَالأَقْرَبُونَ وَلِلنِّساءِ نَصِيبٌ . . . »
گذشت و اينكه بعضىها جسته گريخته گفتهاند كه : خطابهاى عمومى قرآن شامل رسول خدا ( ص ) نمىشود ، چون به زبان خود آن جناب جارى شده ، سخنى است كه نبايد بدان اعتنا كرد .
بله در اين مساله ، نزاعى بين شيعه و سنى هست كه آيا رسول خدا ( ص ) ارث مىدهد ؟ و يا هر چه از مال دنيا از آن جناب باقى ماند ، صدقه است ؟ و منشا اين نزاع اختلاف در فهم مطلب از قرآن نيست بلكه روايتى است كه ابو بكر آن را در داستان فدك نقل كرد و بحث در باره آن روايت از موقعيت اين كتاب خارج است و بدين جهت تعرض آن را بى مورد تشخيص داده و خواننده را دعوت مىكنيم كه به محل مناسب آن مراجعه نمايد .
* ( « وَلَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ ) * . . . * ( تُوصُونَ بِها أَوْ دَيْنٍ » ) * معناى آيه روشن است ، تنها نكته اى كه لازم است تذكر داده شود و در حقيقت پاسخى كه سؤال آن ممكن است به ذهن برسد اين است كه : در اين آيات در بيان سهام دو جور تعبير آمده ، در بعضى از سهام مثل نصف ( يك دوم ) و دو ثلث ( دو سوم ) عدد را به كل مال و به عبارت ديگر به « ما ترك » ، اضافه كرده ، ولى در سهام كمتر از نصف ( يك دوم ) و دو ثلث ( دو سوم ) نظير ثلث ( يك سوم ) و سدس ( يك ششم ) و ربع ( يك چهارم ) را اضافه نكرد و نفرموده ربع از آنچه باقى گذاشتهايد ؟ پس در اين مورد جاى سؤال هست كه اين تفاوت در تعبير براى