دارد ، مانند آيه شريفه : « فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّه الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّه ، ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ » « 1 » ، كه دلالت دارد بر اينكه تمامى احكام اسلام مطابق نظام جارى در تكوين ، تشريع شده است ، با بودن چنين آياتى چگونه تصور مىشود كه در شريعت اسلام احكامى الزامى و فرائضى غير متغير تشريع بشود كه در تكوين حتى فى الجمله ريشه اى نداشته باشد .
و چه بسا كه از آيه يعنى جمله : * ( « آباؤُكُمْ وَأَبْناؤُكُمْ . . . » ) * تقدم اولاد اولاد بر اجداد و جدات استفاده بشود و يا حد اقل استشمام گردد ، براى اينكه اجداد و جدات با وجود اولاد و فرزندان اولاد ، ارث نمىبرند .
* ( « فَرِيضَةً مِنَ اللَّه . . . » ) *
ظاهرا منصوب بودن كلمه « فريضة » به خاطر فعل تقديرى باشد و تقدير كلام « خذوا فريضة » و يا « الزموا فريضة » و يا امثال اينها باشد ، يعنى شما اين حكم را به عنوان يك فريضه بگيريد و يا متعهد به آن باشيد و اين جمله تاكيدى بالغ و شديد است بر اينكه سهام نامبرده از ناحيه خداى تعالى به شما پيشنهاد شده و حكمى است معين و لا يتغير .
و اين آيه شريفه متكفل بيان سهام طبقه اول از طبقات ارث است و طبقه اول عبارتند از :
اولاد و پدر و مادر در همه تقديرهايش چرا كه سهم آنان بطور واضح در قرآن آمده مانند :
1 - سهم پدر و مادر با وجود اولاد كه هر يك سدس ( يك ششم ) مىبرند .
2 - و سهم پدر و مادر با نبود اولاد كه پدر يك سدس مىبرد ( يك ششم ) و مادر يك ثلث ( يك سوم ) اگر ميت برادر نداشته باشد ، و گرنه او هم يك سدس ( يك ششم ) مىبرد .
3 - و سهم يك دختر نصف مال است .
4 - و سهم چند دختر در صورتى كه وارث ديگرى نباشد كه دو ثلث ( دو سوم ) مىبرند .
5 - و سهم پسران و دختران در صورتى كه هر دو بوده باشند كه پسران دو برابر دختران مىبرند .
6 - و ملحق به اين قسم است ارث دو دختر كه آن نيز به بيانى كه گذشت دو ثلث ( دو سوم ) است .
و چه اينكه بطور اشاره در قرآن آمده باشد مانند :
1 - يك پسر به تنهايى ( با نبود دختر و پدر و مادر ) همه مال را به ارث مىبرد ، به دليل
هامش
( 1 ) « سوره روم ، آيه 30 »