شده و او و پيروانش اگر به آن وجوه عمل كنند ، مىتوانند خشنودى خداوند را به دست آورند و به بهشت نايل شوند . پس براى هر جهتى از جهات هفتگانه ، درى است از درهاى بهشت كه قرآن از آن فرود آمده ، زيرا هركس به هريك از وجوه هفتگانهء قرآن عمل كند ، در يكى از درهاى بهشت كار كرده و از آن ناحيه خواستار رسيدن به بهشت است .
بنابراين ، عمل كردن به آنچه خداى متعال در قرآن به آن امر كرده يكى از درهاى بهشت است . و ترك آنچه خدا در قرآن از آن نهى كرده در دوم به حساب مىآيد و حلال دانستن آنچه خدا حلال دانسته ، در سوم از درهاى آن است و نيز حرام دانستن آنچه حرام دانسته در چهارم محسوب مىشود .
ايمان داشتن به محكمات آشكار آن ، در مخصوص از درهاى بهشت است و تسليم بودن در مقابل متشابهاتى كه خداوند علم آن را به خود اختصاص داده و از خلق خود منع كرده و اقرار به اينكه همهء آنها نزد پروردگارش مىباشد در ششم از درهاى بهشت به شمار مىرود .
نيز عبرت گرفتن از مثلهاى قرآن و پند آموختن از موعظههاى آن ، در هفتم بهشت است .
بنابراين ، تمام آنچه در قرآن است از حروف و درهاى هفتگانهاى كه قرآن از اين درها نازلشده ، خداوند آنها را راهنماى بندگانش به رضوان و راهبر آنان به جهان قرار داده است . « 1 »
ب - از اين مقايسهء مفصل كه طبرى درباره كتابهاى آسمانى انجام داده ، مىبينيم كه در مواردى از تفسيرش از نخستين موضوع مهم در اعجاز قرآن ياد مىكند و آن عبارت است از : خبرهاى غيبى . او به مناسبت تفسير آيهء زير از اين موضوع سخن مىگويد :
قالُوا سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ
« 2 » ، « فرشتگان گفتند : خدايا پاك و منزّهى تو ، ما چيزى جز آنچه به ما تعليم دادهاى نمىدانيم ، همانا تو ، دانا و حكيم
هامش
( 1 ) - همان مأخذ ، ج 1 ، ص 23 - 25 .
( 2 ) - بقره / 32 .