بهشت برده مىشوند ، هنگامى كه به آن مىرسند درهاى بهشت گشوده مىشود و نگهبانان به آنان مىگويند . سلام بر شما ! گوارا باد اين نعمتها برايتان ! داخل بهشت شويد و جاودانه بمانيد » خبر يا جزاى محذوف اين است : « جاؤها و فتحت ابوابها » « 1 » .
4 - مواردى كه در لفظ به صورت مفرد و در معنا جمع مىباشند ، مانند :
ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا
« 2 » ، « سپس شما را به صورت طفلى بيرون مىفرستد » ، كه خداوند به جاى « اطفالا » « طفلا » فرموده است ، و نيز فرمود :
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ
« 3 » و مقصود از مؤمنان در اين آيه ، همان دو گروه از مؤمنان در آيهء قبل هستند كه مىفرمايد :
وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا
، « هرگاه دو گروه از مؤمنان باهم به نزاع بپردازند » . و در آيه ديگرى به جاى و الملائكة على ارجائها فرموده است :
وَ الْمَلَكُ عَلى أَرْجائِها
« 4 » ، « فرشتگان در جوانب و كنارههاى آسمان قرار مىگيرند » .
5 - موردى كه خبر جمع به لفظ مفرد آمده است مانند :
وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ
، به جاى ظهراء . « 5 »
6 - موردى كه لفظى جمعآمده ، ولى مقصود از آن يك فرد است مانند :
الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ
« 6 » ، « اينها كسانى بودند كه ( بعضى از ) مردم به آنان گفتند : مردم ( لشكر دشمن ) براى ( حمله به ) شما اجتماع كردهاند » ، « ناس » به معناى همهء مردم است ، ولى كسى كه با آنها چنين گفت ، يك مرد [ نعيم بن مسعود ] بود . و نيز مانند آيهء :
فَقُولا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعالَمِينَ
« 7 » و آيهء :
إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ
« 8 » ، و حال آنكه تنها خدا آفريننده است و شريكى براى او نيست .
7 - موردى كه به جاى تثنيه لفظ جمع آمده است مانند :
فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ
« 9 » ، « اگر
هامش
( 1 ) - تفسير كشّاف ، يعنى حتّى اذا جاءها ، جاءوها و . . .
( 2 ) - مؤمن / 67 .
( 3 ) - حجرات / 10 .
( 4 ) - حاقه / 17 .
( 5 ) - تحريم / 4 .
( 6 ) - آل عمران / 173 .
( 7 ) - شعراء / 16 .
( 8 ) - قمر / 49 .
( 9 ) - نساء / 11 .