باب ثا و نون و آنچه پس از آنهاست
ثنيّة امّ قردان
[ ث ى ى ت ا م ق ] : واژهء « ثنيه » به هر گردنهء كوه گويند كه گذرگاه باشد . « قردان » با كسر قاف [ 936 ] جمع « قراد » است كه جايى است در مكه نزديك چاه اسود پسر سفيان پسر عبد الاسد مخزومى .
ثنيّة البيضاء
[ ث ى ى ت ب ] : گذرگاهى نزديك مكه است كه مسافران هنگامى كه از مدينه به سوى مكه آيند از آنجا به سوى « فخّ » سرازير شوند اين پايينتر از راه « ذى طوا » است .
ثنيّة الرّكاب
[ ث ى ى ت ر ر ] : ركاب به معنى شترانى باشد كه با آن سفر كنند . واحد آن را « راحله » گويند و از ريشهء خود ركاب ، مفرد نيامده است و جمع آن « ركب » [ ر ك ] است .
نام پيچگاهى در چند فرسنگى نهاوند در كوهستان است .
سيف گويد : سواران مسلمان به روز جنگ نهاوند در پيچگاهى از پيچهاى آنجا انبوه شدند ، پس آنجا « ثنيّة الرّكاب » ناميده شد .
پزشكان گويند : ريشهء قصب الذريره از بيشهاى در سرزمين نهاوند است كه اگر آن را ببرند و از گردنهء « ركاب » بگذرانند « ذريرهء » سودمند خواهد بود و اگر از جاى ديگر بگذرانند سودمند نخواهد بود و با گياهان ديگر فرقى نخواهد داشت . اين ويژگى اگر راست باشد شگفتانگيز است و من آن را در « نهاوند » گستردهتر ياد كردهام .
ثنيّة العقاب
[ ث ى ى ت ع ] : گردنهاى مشرف بر غوطهء دمشق است . هر كس از دمشق به حمص رود از آنجا بگذرد .
احمد پسر يحيى پسر جابر و جز او از تاريخ نگاران گفتهاند كه چون خالد بن وليد از عراق بيامد و به « مرج راهط » رسيد بر غسّانيان به روز عيد فصح ايشان يورش برد و از آنجا به گردنهاى كه « ثنيّة العقاب » نام دارد و مشرف بر غوطهء دمشق است برسيد و ساعتى با درفش افراشته بايستاده و اين همان درفش رسول خدا ( ص ) بود كه « عقاب » ناميده شد . پس آن مكان بدان نام خوانده شد .
و نيز گويند : « ثنيّة العقاب » به نام عقاب پرندهاى است كه در آنجا آشيانه مىكرد و جوجه مىگذاشت . و خداى داناتر است .
ثنية العقاب
[ ث ى ى ت ع ] : نيز جايگاهى در مرزهاى شام نزديك مصّيصه است .
ثنيّة مدران
[ ث ى ى ت م ] : جايگاهى در راه تبوك از سوى مدينه است كه پيامبر ( ص ) هنگام سفر به تبوك مسجدى