بيت انعم ، نيز دژ يا ديهى است در مخلاف سنحان [ 776 ] در يمن .
بيت البلاط
[ ب ت ل ب ] ديهى از دمشق در غوطه است كه در « بلاط » ياد شد . از آنجا است مسلمه پسر على پسر خلف ، ابو سعيد خشنى . او از اوزاعى و از يحيا پسر حارث و از زيد پسر واقد و از اعمش و از يحيا پسر سعيد اموى و گروهى بسيار ديگر روايت مىكند . گروهى ديگر نيز از وى روايت دارند مانند عبد اللّه پسر وهب مصرى و عبد اللّه پسر عبد الحكم مصرى .
بيت بوس
[ ب ت ب ] ( با سين بىنقطه ) . ديهى نزديك صنعاى يمن است كه برخى بدانجا نسبت دارند . من آن را در بوس ياد كردم زيرا نسبت بدان « بوسى » است .
بيت بنى نعامه
[ ب ت ب ن م ] بخشى است در يمن .
بيت جبرين
[ ب ت ج ] كه لهجهاى از جبريل است . شهركى ميان بيت المقدس و غزّه است كه از قدس دو مرحله دور است و به غزه نزديكتر باشد . دژى در آنجا بود كه چون صلاح الدين آن را از فرنگان گرفت ويرانش كرد . ميان « بيت جبرين » و عسقلان درهاى است كه مىپندارند همان « وادى النّمل » است كه در آنجا مورچه با سليمان داود ( ع ) « 1 » سخن گفت .
كسانى كه بدانجا نسبت دارند كه در جبرين ياد كردم .
بيت الحرام
[ ب ت ل ح ] نام مكه است كه خدايش نگاهدارد . آن را در « مسجد الحرام » با گستردگى ياد خواهم كرد . ( إن شاء اللّه تعالى )
بيت الخردل
[ ب ت ل خ د ] به وزن گياه معروف خردل . نام شهرى در يمن از مخلاف « سنحان » .
بيت رأس
[ ب ت ر ] نام دو ديه است كه هر يك تاكستان و شرابسازى دارد و يكى در بيت المقدس است . و گويند خورهاى در اردن باشد . ديگرى در بخشهاى حلب است كه حسّان ثابت دربارهء آن چنين مىسرايد :
كانّ سبيئة من بيت رأس * يكون مزاجها عسل و ماء
فنشربها فتتركنا ملوكا * و اسدا ما ينهنهنا اللّقاء « 2 »
ابو نواس نيز چنين مىسرايد :
دثار من غنيّة او سليمى * او الدّهماء اخت بنى الحماس
[ 777 ]
كانّ معاقد الأوضاح منها * بجيد اغنّ نوّم فى كناس
و تبسم عن اغرّ كانّ فيه * مجاج سلافة من بيت راس « 3 »
بيت رامه
« 4 » [ ب ت م ] ديهى نامبردار ، ميان اردن و « بلقاء » است . در كتاب « فضايل بيت المقدس » نگارش ابو محمد ، قاسم پسر ابو القاسم على پسر حسن پسر هبة اللّه حافظ دمشقى خواندم كه از ابو القاسم مقرى از ابراهيم خطيب از عبد العزيز نصيبينى با اجازه از ابو بكر محمد پسر احمد از عمر پسر فضل از ابو الوليد از عبد الرحمن پسر منصور پسر ثابت پسر استنباد خبر مىداد كه پدرم از پدرش از جدش نقل مىنمود كه بلنداى صخره به روزگار سليمان پسر داود ( ع ) دوازده
هامش
( 1 ) . قرآن : 27 : 18 .
( 2 ) . مى گواراى « بيت راس » چون آب و عسل است . چون مىنوشيم ما را همچون شاه مىسازد و همچون شير كه از روبرو شدن كوتاه نياييم .
( 3 ) . پوشاكى گرم از « غنيه » يا « سليمى » يا « دهماء » از زيبارويان آن سردسير كه ابرنجن مچهايشان آواز موزيك كليسا دارد و شيرينى لبخندشان شيرهء « بيت رأس » را به ياد آورد .
( 4 ) . ن . ك : رامه در چ ع ، ج 2 ، ص 739 ، س 5 .