عفا الرّسم المحيل بذى العلندى * مساحج كلّ مرتجز هزيم
فليت الظّاعنين به اقاموا * و فارق بعض ذالانس المقيم
فما العهد الّذى عهدت الينا * بمنسىّ البلاء و لا ذميم « 1 »
برقة هارب
[ ب ق ة ر ] نابغهء ذبيانى در بعضى روايتها چنين سروده است :
لعمرى لنعم المرء من آل ضجعم * نزور ببصرى او ببرقة هارب
فتى لم تلده بنت امّ قريبة * فيضوى و قد يضوى رديد الاقارب « 2 »
برقة هجين
[ ب ق ة ه ] گويا در ميان حجاز و شام باشد . جميل چنين مىسرايد :
قرضن شمالا ذالعشيرة كلّها * و ذات اليمين البرق برق هجين « 3 »
برقة هولى
[ ب ق ة لا ] عجير چنين مىسرايد :
ابلغ كليبا بانّ الفجّ بين صدى * و بين برقة هولى غير مسدود « 4 »
برقة يثرب
[ ب ق ة ى ر ] نمر پسر تولب گويد . « 5 » [ 589 ]
برقة اليمامة
[ ب ق ة ل ى م ] مضرّس پسر ربعى و برخى گفتهاند طليحه چنين مىسرايد :
و لو انّ عقرا فى ذرى متمنّع * من الضّمر او برق اليمامة او خيم
ترقّى اليه الموت حتىّ يحطّه * الى السّهل او يلقى المنيّة فى العلم « 6 »
بركاوان
« 7 » [ ب ] بخشى در فارس است .
بركد
[ ب ك ] ديهى از بخارا است . بدانجا نسبت دارد ابو جعفر محمد پسر احمد پسر موسى پسر سلام بركدى دادرس .
او در ذيحجهء 389 درگذشت . « 8 »
برك الغماد
[ ب ك ل غ يا غ ] ابن دريد آن را به ضم غين آرد ولى كسر معروفتر است . نام جائى است پشت مكه به سوى دريا به پنج شب راه . و گويند شهرى در يمن است كه عبد اللّه پسر جدعان تيمى قرشى در آنجا به خاك شده است . شاعر گويد :
سقى الامطار قبر ابى زهير * الى سقف الى برك الغماد « 9 »
ابن خالويه از ابن دريد آرد كه گفت :
لست ابن عمّ القاطنين * و لا ابن ام للبلاد
هامش
( 1 ) . در « برقة الوداء » رسمى محيلانه را شناختم . درازباد روزگار تو با اين رسمها نابود باد رسم ناجور در « ذى علندى » . . . اى كاش آن مسافران ماندگار مىشدند و برخى از اين ماندگاران مىرفتند .
( 2 ) . به جان خودم نيكو مردى از آل ضجعم را در « بصرا » يا در « برقة هارب » ديدار مىكنيم . جوانى كه او را دختر يك مادر نزائيده است . . .
( 3 ) . از سمت چپ « ذو العشيرة » و از سمت راست « برق » « برق هجين » ( چ ع 3 : 62 : 19 ) .
( 4 ) . به كليب بگو : شكاف ميان « صدى » و « برقة هولى » پر نشده است .
( 5 ) . شعر در متن عربى افتاده است .
( 6 ) . اگر عقر بر قلهء كوه بنشيند يا در « برق اليمامه » يا در چادرى باشد ، مرگ به سوى او خواهد شتافت و او را به دشت پايين خواهد كشيد يا در همان بالا مرگ را خواهد ربود .
( 7 ) . ن . ك : جزيرهء كاوان يا بنى كاوان ، چ ع ، ج 2 ، ص 79 ، س 20 .
( 8 ) . لباب : 387 ( وستنفلد ، ج 5 ، ص 68 ) .
( 9 ) . باران بر گور ابو زهير بباراد تا « سقف » تا « برك الغماد » ( چ ع 3 : 103 : 6 ) .