كفايت و با حفظ كرامت از لوازم زندگى براى خود و خانوادهاش بهرهمند باشد و داشتن طلا ، نقره ، ابريشم و جامههاى زيبا مقصود نيست .
56 - و قال عليه السلام : « القناعة مال لا ينفد . »
ترجمه : قناعت ، ثروتى است كه پايان نمىپذيرد .
شرح : قناعت راضى بودن به دارايى حلال خود و چشمپوشى از داشتههاى ديگران است . بديهى است هرآنكه ثروت را در داشتههاى حلال خود مىبيند ، هيچگاه ثروتش از بين نمىرود ، زيرا فرض بر آن است كه داشتههاى فعلى ، خود ، ثروت است و نداشتهها نيز به كلى مورد توجه نيستند . پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله در غذاى خويش مقدار موجود را رها نكرده و براى آنچه نداشت خود را به زحمت نمىانداخت . در شرح ابن ابى الحديد آمده است : مردى سقراط را ديد كه گياه و سبزى مىخورد . به او گفت : اگر به سلطان خدمت مىكردى نيازى نبود از اين گياهان بخورى . سقراط در پاسخ گفت : تو نيز اگر گياه مىخوردى مجبور نبودى به پادشاه خدمت كنى ! « 1 »
57 - و قال عليه السلام : « المال مادّة الشّهوات . »
ترجمه : مال ريشه همه خواستهها است .
شرح : واژه « شهوات » در اينجا شهوت فرج و شكم ، حبّ برترى و فخرجويى ، آرزوى انتقام و چيرگى و ديگر خواستهها را شامل مىشود . از
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ج 18 ، ص 192 .