449 - و قال عليه السلام : « منهومان لا يشبعان طالب علم و طالب دنيا . »
ترجمه : دو گرسنه هرگز سير نشوند : جوينده علم و جوينده مال .
شرح : لذت دانش براى اهلش ، از خوشى مال بيشتر است . يكى از دانشمندان مىگفت : « پادشاهان كجا و ما كجا ؟ به راستى اگر به [ برترى ] دانش پى مىبردند ، با شمشير به جنگ ما مىآمدند ! »
لذت ، سبب عشق مىگردد و عاشق هيچگاه سير نمىشود و هرچه بيشتر داشته باشد ، اشتياقش افزون مىگردد . رسول اعظم صلّى اللّه عليه و إله با رساترين سخن ، گرسنه مال را به تصوير كشيده است : « اگر فرزند آدم دو وادى پر از طلا داشت ، وادى سومى طلب مىكرد . چشم فرزند آدم را جز خاك پر نمىكند و خدا از كسى كه توبه كند مىگذرد . » « 1 » همچنين اگر سومى را به دست آورد ، چهارمى را مىخواهد و تنها گودال قبر است كه او را سير مىكند : « تفاخر به بيشتر داشتن ، شما را غافل داشت تا كارتان [ و پايتان ] به گورستان رسيد . نه چنين است ، زودا كه بدانيد . باز هم نه چنين است ، زودا كه بدانيد . هرگز چنين نيست ، اگر علم اليقين داشتيد به يقين دوزخ را مىديديد . سپس آن را قطعا به عين اليقين در مىيابيد . آنگاه در همان روز است كه از نعمت [ روى
هامش
( 1 ) . « لو كان لابن آدم واديان من ذهب لابتغي لهما ثالثا و لا يملا عين ابن آدم إلّا التّراب و يتوب اللّه علي من تاب » مسند احمد ، ج 4 ، ص 368 ؛ فتح البارى ، ج 11 ، ص 217 ؛ كنز العمال ، ج 2 ، ص 569 ، ح 4747 .