ديگر آنكه شرط ياد شده ، براى تشخيص برترى دو شاعر يا نويسنده ، در الهام ، انديشه و ابتكار آنها است ، ولى برترى سبك بيان نيازمند اين شرط نيست ، زيرا هنر بيان بر خلاف دانش و انديشه ، خود گوياى خويشتن است .
براى توضيح به بيان نمونه زير دقت كنيد : نمىگوييم اين يكى در دانش پزشكى برتر از ديگرى در هندسه است ، ولى درباره همين دو مىتوان گفت :
اولى بيانى قوىتر از دومى دارد . بنابراين ، مقصود امام عليه السّلام سنجيدن از جهت الهام و انديشه است و نه سبك بيان .
448 - و قال عليه السلام : « ألا حرّ يدع هذه اللّماظة لأهلها ؟ ! إنّه ليس لأنفسكم ثمن إلّا الجنّة فلا تبيعوها إلّا بها . »
ترجمه : آيا آزادهاى نيست كه اين لقمه جويده [ دنيا ] را به اهلش واگذارد ؟ ! همانا بهايى براى جان شما جز بهشت نيست ، پس به كمتر از آن نفروشيد .
شرح : « اللّماظة » چنانكه در مجمع البحرين طريحى آمده ، به باقى مانده غذا در دهان مىگويند « 1 » و در اينجا مقصود دنيا است . معناى كلام امام عليه السّلام چنين است : آنگونه براى دنيا نكوشيد كه از بهشت فروگذاريد . براى هر دو با هم تلاش كنيد . با گناه ، خود را در خشم خدا قرار ندهيد و با اطاعتش به او پناهنده شويد تا شما را در بهشتهايى با جوىهاى روان وارد كند .
هامش
( 1 ) . مجمع البحرين ، ج 4 ، ص 291 .