شرح : « مجّ الشّراب » شراب را از دهان بيرون ريخت و گفته مىشود : « هذا كلام تمجّه الأسماع » ؛ يعنى اين سخنى است نفرتانگيز براى گوشها .
شوخى كردن در چارچوب حلال خدا جايز است و اگر به حرام كشيده شود ، جايز نيست . رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله مزاح مىفرمود ، ولى جز حق نمىگفت . در برخى روايات آمده است : عربى از باديه براى ديدار ايشان مىآمد . روزى حضرت او را در بازار ديد . جلو آمد و از پشت سر [ با دو دست ] جلوى چشمانش را گرفته و فرمود : من كيستم ؟ باز نقل شده است : به پيرزنى فرمود : سالخوردگان وارد بهشت نمىشوند . پيرزن [ از ناراحتى ] گريست .
پيامبر اين آيه را تلاوت نمود : « ما آنان را آفرينشى نو بخشيديم و همه را دوشيزه قرار داديم ؛ زنانى كه به همسرشان عشق مىورزند و خوش زبان و هم سن و سالاند . » « 1 » و « 2 »
444 - و قال عليه السلام : « زهدك في راغب فيك نقصان حظّ و رغبتك في زاهد فيك ذلّ نفس . »
ترجمه : روگرداندن از آنكس كه خواهان تو است ، نشان كمبود بهرهات در دوستى و گرايشت به آنكس كه تو را نمىخواهد ، سبب خوارى تو است .
شرح : از آنكس كه به تو اشتياق دارد ، دست نكش و آن را كه از تو روگردان است آرزو نكن ، زيرا در مورد نخست قلبى وفادار را از دست
هامش
( 1 ) .إِنَّا أَنْشَأْناهُنَّ إِنْشاءً * فَجَعَلْناهُنَّ أَبْكاراً عُرُباً أَتْراباًواقعه / 56 : 35 - 37 .
( 2 ) . الدرجات الرفيعة ، ص 365 ؛ تأويل مختلف الحديث ، ابن قتيبة ، ص 272 .