پس از مرگت باقى مگذار ، زيرا آنچه از تو مىماند نصيب يكى از دو تن خواهد شد : يا شخصى است كه آن را در طاعت خدا به كار مىگيرد . در اين صورت ، با چيزى كه تو با آن به هلاكت افتادهاى ، به خوشبختى مىرسد ؛ و يا كسى است كه آن را در نافرمانى خدا به كار مىبرد و با آنچه تو گردآوردهاى ، سيه روز مىشود و تو در گناه ، او را يارى كردهاى . پس هيچ يك از اين دو سزاوار آن نيستند تا بر خود مقدّم دارى .
شرح : سيد رضى مىگويد : اين حكمت به گونهاى ديگر نيز نقل شده است : پس از ستايش پروردگار ، آنچه از دنيا هم اكنون در دست تو است ، پيش از تو در دست ديگران بود و پس از تو نيز به دست ديگران خواهد رسيد . همانا براى دو كس مال خواهى اندوخت : يا شخصى كه اموال جمع شده تو را در طاعت خدا به كار گيرد ؛ پس با آنچه كه تو را به هلاكت افكنده ، به سعادت مىرسد و يا كسى كه آن را در گناه به كار اندازد ؛ پس با دارايى تو به فلاكت مىافتد . هيچيك شايسته آن نيستند تا آنان را بر خود ترجيح دهى و بار آنان را بر دوش كشى . پس براى گذشتگان ، رحمت الاهى و براى بازماندگان روزى خدا را آرزو كن .
دارايىها - به هر شكل كه باشند - دست به دست مىگردند . باغ و كاخى كه ديروز در دست زيد بود ، امروز به عمرو رسيده و فردا براى بكر خواهد شد . اين چنين ، هر مال پوچ دنيوى ديگرى به نوبت در دستان مردمان قرار گرفته و هريك بى آنكه با خود چيزى برگيرد ، راه قبر را در پيش گرفته و مال دنيا را براى ديگرى وا مىگذارد . امام عليه السّلام به همه اينان مىفرمايد : تلاش مىكنى و براى غير خود مىاندوزى ! او هم به سهم خود ، هرگونه بخواهد
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 515
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٥١٥