مىشود . گرچه هرگاه زمينه لذت و خوشى براى هوس آدمى ممكن گردد ، عقل شكست مىخورد ، ولى به هنگام بروز بلاى دنيوى ، پيروزى خرد حتمى است . بنابراين با وجود آنكه عقل غالبا محصور در شهوت و آرزو است ، روزى به يارى و نجات انسان برمىخيزد .
402 - و قال عليه السلام : « من صارع الحقّ صرعه . »
ترجمه : هركه با حق درافتاد ، برافتاد .
شرح : همين مضمون در حكمتهاى 187 « 1 » و 327 « 2 » بيان شد : « هر كس كه با حق درآويزد ، نابود مىگردد » و « كسى كه گناه بر او دست يافت ، پيروز نيست و آنكه با بدى پيروز شد ، ( در دنيا و آخرت ) شكست خورده است . » شكست اخروى روشن است . در دنيا نيز ، اولا با دليل و مدرك محكوم مىشود و ثانيا همگان تا روز قيامت نفرينش مىكنند . تاريخ ، بر خوارى انسانهاى مستضعف و قدرتنمايى سركشان باطلگرا [ در هر دوره ] گواهى مىدهد ، ولى خود همواره به سرعت از زشتىهاى گروه اخير پرده برداشته و حقيقت را به جاى آنان نشانده است .
نكته ديگر اينكه ، باطل تنها بر جوامعى فاسد ، ناتوان و درمانده چيره مىشود كه به آزار و ستمكشى خو گرفته و به خفت و فلاكت تن دادهاند .
شاهد راستين بر اين سخن ، حال اعراب با اسرائيل است . به همين مناسبت
هامش
( 1 ) . « من أبدي صفحته للحقّ هلك » .
( 2 ) . « ما ظفر من ظفر الإثم به و الغالب بالشّرّ مغلوب » .