أفضل من صاحبه و من أنكره بالسّيف لتكون كلمة اللّه هي العليا و كلمة الظّالمين هي السّفلى فذلك الّذي أصاب سبيل الهدى و قام على الطّريق و نوّر في قلبه اليقين . »
ترجمه : ابن جرير طبرى در تاريخ خود از عبد الرحمان بن ابى ليلى فقيه - كه براى مبارزه با حجاج به كمك ابن اشعث برخاست - نقل مىكند كه براى تشويق مردم گفت : در روز جنگ با شاميان ، من از على - خداوند درجاتش را در ميان صالحان بالا برد و ثواب شهيدان و صدّيقان به او عطا فرمايد - شنيدم كه فرمود : اى مؤمنان ! هركس تجاوزى را بنگرد و شاهد دعوت به منكرى باشد و در دل آن را انكار كند ، خود را از آلودگى سالم داشته است . هركه با زبان آن را انكار كند ، پاداش خواهد ديد و از اوّلى برتر است و آن كس كه با شمشير به انكار برخيزد تا كلام خدا بلند و گفتار ستمگران پست گردد ، راه رستگارى را يافته و نور يقين در دلش تابيده است .
شرح : آيا بر روى زمين كسى هست كه ستم و دشمنى را ببيند و زشتى آن را درنيابد ؟ ممكن است در نگاه نخست ، اين پرسش عجيب باشد ، زيرا وقوع ظلم و ستم امرى مسلم است و كسانى نيز نسبت به آن بىتفاوتاند .
مقصود ما از اين پرسش ، اشاره به اين واقعيت است كه وجدان هركس ، ستم را نكوهش مىكند و اگر هم جنايتى مرتكب شود ، دليلى بيرون از فطرت انسانى دارد .
( . . . فقد سلم و برئ ) كسى كه توان ندارد تا با دست و زبان خويش زشتى را بركند ، ولى از آن بيزارى مىجويد ، انسان پاكى است و دليلى براى سرزنش
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 473
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٤٧٣