كاش ميان او و آن [ كارهاى بد ] فاصلهاى دور بود . خداوند ، شما را از [ كيفر ] خود مىترساند و [ در عين حال ] خدا به بندگان [ خود ] مهربان است » ؛ « 1 » « [ ياد كن ] روزى را كه هركس مىآيد [ و ] از خود دفاع مىكند و هركس به آنچه كرده ، بىكموكاست پاداش مىيابد و بر آنان ستم نمىرود . » « 2 » رسول اعظم صلّى اللّه عليه و إله مىفرمايد : « قسم به كسى كه مرا به شايستگى به پيامبرى برگزيد ، جز كردار سودمند و مصلحتآميز ، نجات بخش نيست . » « 3 » از اين سخن بر مىآيد كه علم بدون عمل نفعى نمىبخشد و همچنين ، كارى كه براى خدمت به زندگى بشر و ايجاد آبادانى ، عدالت و امنيت نباشد ، همچون غبارى در هوا است .
از آنچه گفتيم روشن شد كه از ديد خدا ، علم همان عمل سودبخش است . دانش پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز برگرفته از خدا بوده و امام عليه السّلام در همه نظرات و اعتقادات خويش ، حتى درباره زن ، وامدار رسول خدا است . پيشتر ، وابستگى علم امام عليه السّلام به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را در شرح خطبه 80 در فصل « على و زن » و نيز در شرح حكمت 237 « 4 » ثابت كرديم . اكنون نيز در شرح اين فراز : « علم
هامش
( 1 ) .يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِآل عمران / 3 : 30 .
( 2 ) .يَوْمَ تَأْتِي كُلُّ نَفْسٍ تُجادِلُ عَنْ نَفْسِها وَ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَنحل / 16 : 111 .
( 3 ) . « و الّذي بعثني بالحقّ نبيا لا ينجي إلّا عمل مع رحمة » بحار الأنوار ، ج 22 ، ص 467 ؛ الإرشاد ، شيخ مفيد ، ج 1 ، ص 182 ؛ إعلام الورى ، ج 1 ، ص 264 .
( 4 ) . « المرأة شرّ كلّها و شرّ ما فيها أنّه لا بدّ منها » ( زن و زندگى ، همهاش زحمت و دردسر است و زحمت بارتر اين كه چارهاى جز بودن با او نيست ) .