است » همه گونههاى آن را در بر مىگيرد .
عقل بشر پس از پيشرفت علمى شگفتآور ، به حقيقت ياد شده در كلام امام عليه السّلام دست يافته و بر اساس آن بسيارى از فلسفهها و ديدگاههاى پيشين را اصلاح نموده است . رياضيدان بزرگ ، انيشتين پيش از مرگ خود وصيت نمود مغزش را كالبد شكافى كنند تا بدين گونه جهانيان دريابند كه مغز دانشمند و عامى ، چه تفاوتى دارد ؟ پس از تشريح ، روشن شد كه مغز كودن و نابغه مخترع كاملا شبيه يكديگر است . از اين نتيجه علمى آشكار مىشود كه يگانه فرق دو انسان ، در عمل و پيامدهاى آن است .
در اينجا اين پرسش مطرح مىشود كه پس چرا خداوند فرمود : « بگو :
آيا كسانى كه مىدانند و كسانى كه نمىدانند يكساناند ؟ تنها خردمنداناند كه پند پذيرند » « 1 » و نفرمود : « آنان كه عمل مىكنند و آنان كه اهل عمل نيستند » ؟
در پاسخ مىگوييم : آيات ديگرى هست كه بيان و تفسير آيه بالا شمرده مىشود . خداى سبحان مىفرمايد : « از بندگان خدا تنها داناياناند كه از او مىترسند . » « 2 » در اينجا ، ترس از خدا همان عمل و پيروى از او است و مقصود از دانايان ، همان اهل عمل و طاعتاند . افزون بر اين ، آيات بسيارى به روشنى ، حسابرسى و پاداش و كيفر قيامت را منوط به عمل انسان مىدانند ؛ و نه علم او به تنهايى . از جمله : « روزى كه هر كسى آنچه كار نيك به جاى آورده و آنچه بدى مرتكب شده ، حاضر شده مىيابد و آرزو مىكند
هامش
( 1 ) .قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِزمر / 39 : 9 .
( 2 ) .إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُفاطر / 35 : 28 .