نمىكند . » « 1 » مقصود از « الاعتبار » پندگيرى از حوادث و سختىهاى روزگار است .
براى تربيت و پرورش نفس كافى است آنچه ارتكابش را از ديگران بد مىدانى ، رها كنى . امام عليه السّلام در نامه 31 مىفرمايد : « آنچه را كه از ديگران زشت مىدارى ، از خود نيز زشت شمار . » « 2 »
365 - و قال عليه السلام : « العلم مقرون بالعمل فمن علم عمل و العلم يهتف بالعمل فإن أجابه و إلّا ارتحل عنه . »
ترجمه : علم همنشين عمل است . دانشمند بايد به علم خود عمل كند ، چراكه علم ، عمل را فرا مىخواند ؛ اگر پاسخش داد مىماند و گرنه كوچ مىكند .
شرح : روشن كردن سراسر زمين با الكتريسيته ، وجود هواپيماها و سفينههاى فضايى ، تبديل دريا به آب شيرين و بيابان به باغ و بوستان ، عملهاى جراحى ، مغزهاى الكترونيكى ، خطوط لولهاى كه نفت را از درياهاى شرق به غرب عالم مىبرد و به طور كلى همه اسباب تمدن و وسايل توليد و آسايش و پيامدهاى آن ، جزو علم و دين و اخلاق به شمار مىآيد . از ديدگاه امام عليه السّلام ، افزون بر موارد ياد شده ، هر چيز كه مايه خشنودى خدا و نزديكى به او گردد ، علم شمرده شده و سخن ايشان : « علم ، همنشين عمل
هامش
( 1 ) . « لا يغشّ العقل من استنصحه » .
( 2 ) . « استقبح من نفسك ما تستقبحه من غيرك » .