شرح : در حكمت 240 درباره انتقام از ستمگر سخن گفته شد . « 1 »
341 - و قال عليه السلام : « الغنى الأكبر الياس عمّا في أيدي النّاس . »
ترجمه : برترين بىنيازى ، نوميدى از داشتههاى مردم است .
شرح : چگونه كسى براى دريافت پول ناپاك و صدقه ديگران ، انسانيت خود را زير پا مىنهد ؟ ! چگونه مىتوان ننگ و خوارى را پذيرفت ، ولى بر فقر خود شكيبا نبود ؟ تلاش براى به دست آوردن گردهاى نان ، قناعت به روزى ناچيز و حفظ كرامت و مناعت ، هزاران بار بهتر از خوارى و گدايى است . نااميدى از دارايى ديگران ، انسان را از ننگ فرومايگى و زبونى بىنياز مىكند . در شرح حكمت 56 درباره اين موضوع گفتوگو كرديم « 2 » و براى بار سوم يا بيشتر در حكمت 369 از آن سخن خواهيم گفت : « گنجى باارزشتر از قناعت نيست . » « 3 »
[ 342 - و قال عليه السلام : « الأقاويل محفوظة و السّرائر مبلوّة و . . . ]
342 - و قال عليه السلام : « الأقاويل محفوظة و السّرائر مبلوّة و
كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ
و النّاس منقوصون مدخولون إلّا من
هامش
( 1 ) . دو چيز دردناكاند : يكى به سرعت مىگذرد و ديگرى براى هميشه مىماند . به همين روى ، روز دادخواهى ، براى ظالمان توانفرساتر از روز ستم براى ستمديدگان است . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 19 ، ص 256 .
( 2 ) . « القناعة مال لا ينفد » ( قناعت ، ثروتى است كه پايان نمىپذيرد ) .
( 3 ) . « لا كنز أغني من القناعة » .