337 - و قال عليه السلام : « العلم علمان مطبوع و مسموع و لا ينفع المسموع إذا لم يكن المطبوع . »
ترجمه : علم دو گونه است : درونى و اكتسابى . علم اكتسابى اگر هماهنگ با درون نباشد ، سودى نمىبخشد .
شرح : علم بر دوگونه است : يكى درونى و وجدانى ( عقل و استعداد ) و ديگر علم اكتسابى و حصولى ؛ مانند همه انواع علوم كه هدف از تشكيل دانشگاهها و آزمايشگاهها ، به دست آوردن آن است . امام عليه السّلام مىفرمايد :
مطالعه و پژوهش ، زمانى سودمند است كه با منطقى معقول ، توانمند و سالم همراه شود . به همين سبب است كه همه دانشمندان و فيلسوفان بزرگ و نيز ابداعگران و كارشناسان سرشناس ، نسبت به همتايان خود از توانايى ويژهاى در هوش و استعداد بهرهمند بودهاند .
338 - و قال عليه السلام : « صواب الرّاي بالدّول يقبل بإقبالها و يذهب بذهابها . »
ترجمه : رأى درست بسته به روزگار است ؛ با روى آوردن روزگار ، رو مىكند و با پشت كردن آن روى برمىتابد .
شرح : « الدّول » در اينجا مقصود روزگار است . مردم دارايى افراد را نشان روىآوردن دنيا به آنها و فقرشان را دليل روگردانى دنيا مىدانند ؛ در حالى كه اندكى انديشه مشخص مىسازد اقبال روزگار ، به دورانديشى و استوارى رأى فرد و پشت كردن آن ، به نادانى و اشتباه فراوان او است . در واقع نظر درست و عملكرد نيكو - گرچه با مال و ثروت همراه نباشد ، از