و حكمت 162 « 1 » درباره فقر سخن گفتيم .
شايان ذكر است ، امام عليه السّلام در زمانى اين سخن را فرمودهاند كه از نظامهاى سرمايهدارى و شركتهاى انحصارطلبى كه رگ اقتصاد شرق و غرب را در دست گرفتهاند ، خبرى نبود . در دورهاى كه هنوز امپراطورىهايى شكل نگرفته بود تا با هدف حمايت از اين شركتها ، سرهاى ملتها را سنگ بناى دولتها و حكومتهاى دست نشانده خود سازند و از آن به عنوان پايگاههاى نظامى خويش استفاده كنند و در سوى ديگر مردمانى از ابتدايىترين حقوق انسانى بىبهره بمانند .
329 - و قال عليه السلام : « الاستغناء عن العذر أعزّ من الصّدق به . »
ترجمه : بىنياز از عذر بودن ، ارجمندتر از عذر راستين است .
شرح : ضمير « به » به عذر بر مىگردد . كلام امام عليه السّلام چنين معنا مىشود : از انجام كارى كه سبب شود براى آن پوزش بخواهى دورى كن ؛ گرچه در عذر خواستن از ديگران صادق باشى . در واقع ، درخواست بخشايش از ديگران نشانه اعتراف به اشتباه ، شتاب بىجا و بىدقتى در كار گذشته و سبب خوارى و سرافكندگى است .
[ 330 - و قال عليه السلام : « أقلّ ما يلزمكم للّه . . . ]
330 - و قال عليه السلام : « أقلّ ما يلزمكم للّه ألّا تستعينوا بنعمه
هامش
( 1 ) . « الفقر الموت الأكبر » ( فقر ، مرگ بزرگ است ) .