است . « 1 » امام عليه السّلام در حكمت 251 به اين موضوع اشاره كردهاند . « 2 »
306 - و قال عليه السلام : « كفى بالأجل حارسا . »
ترجمه : اجل ، نگهبان خوبى است .
شرح : قرآن مىفرمايد : « براى هر امّتى اجلى است . پس چون اجلشان فرا رسد ، نه [ مىتوانند ] ساعتى آن را پس اندازند و نه پيش . » « 3 » شيخ محمد عبده در تفسير المنار [ ذيل همين آيه ] گفته است : « تنها سبب مرگ در نزد خدا ، اجل معلوم انسان است . زمانى و با فراگير مىشود و جوان نيرومند را از پا درآورده و پير نحيف را وامىگذارد . بسا ضربهاى كه يكى را مىكشد و ديگرى زنده مىماند . اگر اسباب ظاهرى ، شايع و عمومى بودند بدون استثنا در همهجا اثر مىكردند . »
307 - و قال عليه السلام : « ينام الرّجل على الثّكل و لا ينام على الحرب . »
ترجمه : فرزند مرده مىخوابد ، ولى غارت زده خوابش نمىبرد .
شرح : شريف رضى مىگويد : معناى سخن امام عليه السّلام اين است كه انسان بر كشته شدن فرزندان بردبارى مىكند ، ولى در ربوده شدن اموال شكيبا
هامش
( 1 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 19 ، ص 211 .
( 2 ) . « فرض اللّه . . . و ترك الزّني تحصينا للنّسب » ( خداوند . . . ترك زنا را براى سلامت نسل آدمى واجب فرمود ) .
( 3 ) .وَ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَاعراف / 7 : 34 .