آفريدهها بردارد و اندازه نيكى و زشتى آنها را بداند . » « 1 » اين بيان ، تفسيرى از دو آيه زير به شمار مىآيد : « آگاه باشيد كه داورى از آن او است و او سريعترين حسابرسان است » « 2 » و « و فرمان ما جز يك بار نيست ؛ [ آن هم ] چون چشم به هم زدنى . » « 3 »
301 - و قال عليه السلام : « رسولك ترجمان عقلك و كتابك أبلغ ما ينطق عنك . »
ترجمه : فرستادهات بيانگر ميزان عقل تو و نامهات گوياترين سخنگوى تو است .
شرح : رفتار و كردار انسان ، بيش از سخن گفتن ، بيانگر عقل و احساس او است و فرستادن نامه به همراه نماينده خويش ، از يك سو نمايانگر سبك گفتار و نوشتارى است كه از شخصيت او پرده برمىدارد و از سوى ديگر ، نشان دهنده رفتار اختيارى او است [ كه از فرستادهاش سر مىزند ] و در نتيجه از هر دو جنبه ، حكايتگر خرد و بينش او به شمار مىرود . از همينرو است كه امروزه ، دانشمندان نقد ادبى در پرتو سبك نويسندگان ، به تحليل شخصيت آنان مىپردازند . كار آنها بر اين مبنا استوار است كه نگارش و سخن گفتن ، در قواعد معينى محدود نمىشود و با گوناگونى طبيعت و
هامش
( 1 ) . الأسفار ، ج 4 ، ص 223 .
( 2 ) .أَلا لَهُ الْحُكْمُ وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِينَانعام / 6 : 62 .
( 3 ) .وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِقمر / 54 : 50 .