فلا يشتهي ما لا يجد و لا يكثر إذا وجد ، و كان أكثر دهره صامتا ؛ فإن قال بذّ القائلين و نقع غليل السّائلين ، و كان ضعيفا مستضعفا ؛ فإن جاء الجدّ فهو ليث غاب و صلّ واد لا يدلي بحجّة حتّى ياتي قاضيا ، و كان لا يلوم أحدا على ما يجد العذر في مثله حتّى يسمع اعتذاره ، و كان لا يشكو وجعا إلّا عند برئه ، و كان يقول ما يفعل و لا يقول ما لا يفعل ، و كان إذا غلب على الكلام لم يغلب على السّكوت ، و كان على ما يسمع أحرص منه على أن يتكلّم ، و كان إذا بدهه أمران ينظر أيهما أقرب إلى الهوى فيخالفه . فعليكم بهذه الخلائق فالزموها و تنافسوا فيها فإن لم تستطيعوها فاعلموا أنّ أخذ القليل خير من ترك الكثير . »
ترجمه : در گذشته برادرى دينى داشتم كه بىارزشى دنيا در چشمش ، او را در ديدگان من بزرگ نموده بود . از شكمبارگى دور بود . پس آنچه را نداشت آرزو نمىكرد و در آنچه مىيافت ، زيادهروى نداشت . در بيشتر عمرش ساكت بود ، ولى گاهى كه لب به سخن مىگشود بر ديگر سخنوران برترى داشت و تشنگى پرسش كنندگان را فرو مىنشاند . پارسا و فروتن بود ، ولى در برخورد جدّى ، چونان شير پيشه مىخروشيد ، يا چون مار بيابانى به حركت درمىآمد . تا پيش قاضى نمىرفت دليلى مطرح نمىكرد ، و كسى را كه عذرى داشت سرزنش نمىنمود تا آنكه عذر او را مىشنيد . از درد شكوه نمىكرد ؛ مگر پس از تندرستى و بهبودى . چيزى مىگفت كه بدان عمل مىنمود و بدان چه عمل نمىكرد چيزى نمىگفت . اگر در سخن گفتن بر او پيشى مىگرفتند در سكوت مغلوب نمىگرديد و بر شنيدن بيشتر از سخن
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى ) — صفحة 386
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص٣٨٦