نيكى كردهاند ، به نيكى پاداش دهد . » « 1 »
چكيده سخن آنكه ، خداوند بندگان را در برابر كارهايشان سزا مىدهد و بر هر آنچه پيش فرستادهاند ، وارد مىكند . اگر نيك باشد ، پاداشى نيكو و اگر بد باشد ، كيفر خواهند ديد . در اين ميان ، توانمند و ناتوان يكساناند ؛ نه ثروت ، انسان گمراه را به خدا نزديك كرده و از كيفر مىرهاند و نه فقر مانع بين بنده راه يافته و بهشت مىگردد .
( و العارف لهذا العامل به ) اشاره به اينكه گرامىترين انسانها در نزد خدا ، پرهيزگارترين آنها است و كسى كه بر اساس تقوا عمل كند ، به امنيت و آرامش و خشنودى دست مىيابد . ( و التّارك له الشّاك فيه أعظم النّاس شغلا في مضرّة ) [ آنكس كه وعده قرآن را واگذارد و در آن شك كند ، از همه مردم گرفتارتر و در زيانكارى ] و جايگاه بد جهنم است .
( و ربّ منعم عليه مستدرج بالنّعمي ) « اموال و فرزندانشان تو را به شگفت نياورد . جز اين نيست كه خدا مىخواهد در زندگى دنيا به وسيله اينها عذابشان كند و جانشان در حال كفر بيرون رود . » « 2 » ( و ربّ مبتلي مصنوع له بالبلوي ) گاه مصيبت مايه پاداش و رحمت است ؛ چنانكه نعمت ، مىتواند سبب بدبختى گردد .
( فزد أيّها المستنفع في شكرك ) با اطاعت از خدا ، بر شكر خود نسبت به او
هامش
( 1 ) .وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَىنجم / 53 : 31 .
( 2 ) .فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَتوبه / 9 : 55 .