برخى نااهلان و جاهلان به جايگاه فتوا و حكم بين مردم بود . ايشان در خطبه 17 ضمن سرزنش اين دسته مىفرمايد : « مردى كه مجهولاتى به هم بافته ، در ميان نادانان امّت جايگاهى پيدا كرده ، در تاريكىهاى فتنه فرو رفته و از مشاهده مصلحتهاى پيمان صلح كور است . آدم نماها او را به اشتباه عالم ناميدند . از آغاز وقتش را صرف انباشتن چيزهايى كرده كه اندكش از بسيار آن بهتر است . همين كه از آب گنديده سيراب شود و دانش و اطلاعات بيهوده فراهم آورد ، در ميان مردم ، با نام قاضى به داورى مىنشيند و حلّ مشكل ديگران را به عهده مىگيرد . پس اگر مسألهاى پيش آيد ، با حرفهاى پوچ و بىپايه به ميدان آمده و قاطعانه حكم مىكند . » « 1 » نمونههاى فراوان ديگرى از انحرافات وجود دارد كه حضرت به نكوهش آنها پرداخته است .
[ 273 - و قال عليه السلام : « اعلموا علما يقينا أنّ اللّه لم يجعل للعبد ]
273 - و قال عليه السلام : « اعلموا علما يقينا أنّ اللّه لم يجعل للعبد و إن عظمت حيلته و اشتدّت طلبته و قويت مكيدته ، أكثر ممّا سمّي له في الذّكر الحكيم ، و لم يحل بين العبد في ضعفه و قلّة حيلته و بين أن يبلغ ما سمّي له في الذّكر الحكيم و العارف لهذا العامل به أعظم النّاس راحة في منفعة و التّارك له الشّاك فيه أعظم النّاس شغلا في مضرّة ، و ربّ منعم عليه مستدرج بالنّعمى و ربّ مبتلى مصنوع له
هامش
( 1 ) . « رجل قمش جهلا موضع في جهّال الامّة عاد في أغباش الفتنة عم بما في عقد الهدنة قد سمّاه أشباه النّاس عالما و ليس به بكر فاستكثر من جمع ما قلّ منه خير ممّا كثر حتّي إذا ارتوي من ماء آجن و اكتثر من غير طائل جلس بين النّاس قاضيا ضامنا لتخليص ما التبس علي غيره فإن نزلت به إحدي المبهمات هيّأ لها حشوا رثّا من رايه ثمّ قطع به » .