جمله در حكمت 135 درباره روزه سخن به ميان آمد . « 1 »
( و الحجّ تقربة للدّين ) حج ، سبب همبستگى مسلمانان است و آنان را در يك زمان و مكان و با لباس همسان ، گرد هم مىآورد و همگى سرود يكسان سر مىدهند . در خطبه نخست ، « 2 » حكمت 135 « 3 » و جز آن درباره حج نكاتى بيان گرديد . ( و الجهاد عزّا للإسلام ) جهاد ، مايه سربلندى ، رشد و گسترش اسلام است . افزون بر اين ، پيشرفت مسلمانان در همه زمينهها ، وامدار فريضه جهاد بوده و از زمانى كه آن را رها نمودند ، به خوارى و عقب ماندگى گرفتار آمدند . درباره اين موضوع به اندازهاى سخن گفتهايم كه تكرارى و ملالآور شده است .
( و الأمر بالمعروف مصلحة للعوامّ ) امر به معروف ، آداب رفتار و حلال و حرام را به مردم ياد مىدهد و از اين رو به سود آنان است . ( و النّهي عن المنكر ردعا للسّفهاء ) نهى از منكر ، سبب دورى فرومايگان از زشتى است ، زيرا آنها را از سرنوشت شوم برحذر مىدارد . ( و صلة الرّحم منماة للعدد ) كسى كه با خويشاوندان خود رفت و آمد كند ، گردش جمع شده و در نتيجه دوستان و
هامش
( 1 ) . « زكات البدن الصّيام » ( زكات بدن روزه است ) .
( 2 ) . « و فرض عليكم حجّ بيته الحرام الّذي جعله قبلة للأنام يردونه ورود الأنعام و يالهون إليه ولوه الحمام و جعله سبحانه علامة لتواضعهم لعظمته و إذعانهم لعزّته و اختار من خلقه سمّاعا أجابوا إليه دعوته » ( خدا حجّ خانه محترم خود را بر شما واجب كرد ؛ همان خانهاى كه آن را قبلهگاه انسانها قرار داده كه چونان تشنگان به سوى آن روى مىآورند و همانند كبوتران به آن پناه مىبرند . خداى سبحان ، كعبه را مظهر تواضع بندگان در برابر عظمت خويش و نشانه اعتراف آنان به بزرگى و قدرت خود قرار داد و در ميان انسانها ، شنوندگانى را برگزيد كه دعوت او را براى حج ، اجابت كنند ) .
( 3 ) . « الحجّ جهاد كلّ ضعيف » ( حج ، جهاد هر ناتوان است ) .