( و من اعتبر أبصر ) آنكس كه از پند و عبرت سود برد پيامد [ نيك ] كارها را درك مىكند . ( و من أبصر فهم و من فهم علم ) انسان باهوش و بينش ، درس استاد را شنيده و در آن انديشه مىكند . در اين صورت مىتواند درست و نادرست را تشخيص داده و با استدلال به تأييد يا تكذيب كلام ديگران بپردازد . چنين كسى شايستگى دارد تا سخنان بىفايده و حتى روشهاى ادبى و فلسفى را ردّ كند . به عكس ، كسى كه اعداد و معادلات را بىآنكه بفهمد ، از بر مىكند ، همچون صفحه گرامافون مىماند . در مثلهاى پيشينيان آمده است : تهديد دانش بدون انديشه ، از انديشه بدون دانش بيشتر است . » « 1 »
[ 208 - و قال عليه السلام : « لتعطفنّ الدّنيا علينا بعد شماسها عطف الضّروس على ولدها » ]
208 - و قال عليه السلام : « لتعطفنّ الدّنيا علينا بعد شماسها عطف الضّروس على ولدها » و تلا عقيب ذلك :
وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ
»
ترجمه : دنيا پس از سركشى ، به ما روى مىكند ؛ چونان شتر ماده بدخو كه به بچه خود مهربان گردد . سپس اين آيه را خواند : « و اراده كرديم كه بر مستضعفان زمين ، منّت گذارده ، آنان را امام و وارث زمين گردانيم . » « 2 »
شرح : « تعطف » به نرمى رو مىكند ؛ « الشّموس » و « الشّماس » سركشى و بيزارى ؛ « الضّروس » شتر بدخو كه بچهاش را به هنگام شير خوردن گاز مىگيرد . امام عليه السّلام مىفرمايد : دنيا به اهل بيت بىاعتنايى كرد ، ولى پس از مدتى
هامش
( 1 ) . « العلم بلا تفكير أكثر خطورة من تفكير بلا علم . » مجمع الأمثال ، مج 1 و 2 ، ص 258 .
( 2 ) . قصص / 28 : 5 .